RBI એ સિસ્ટમમાં રહેલી વધારાની રોકડ ઘટાડવા માટે **$20 અબજ** જેટલી લિક્વિડિટી પાછી ખેંચી લીધી છે. બોન્ડ વેચાણ અને કરન્સી સ્વેપના આ પગલાથી હવે બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં ટાઈટનેસ જોવા મળશે, જેની અસર લોન લેનારાઓ અને શેરબજાર પર પડી શકે છે.
RBI ની લિક્વિડિટી સામે લડત
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ સિસ્ટમમાં રહેલી વધારાની રોકડ (Excess Liquidity) પર લગામ કસવા માટે એક મોટું ઓપરેશન હાથ ધર્યું છે. સેન્ટ્રલ બેંકે બોન્ડ સેલ્સ અને ફોરેન એક્સચેન્જ સ્વેપના માધ્યમથી લગભગ $20 અબજ ની રકમ સિસ્ટમમાંથી બહાર કાઢી છે. આ મહિને સિસ્ટમમાં સરપ્લસ ₹11 લાખ કરોડ ને પાર કરી ગયો હતો, જેને અંકુશમાં લેવો જરૂરી હતો.
આ પગલાની રોકાણકારો પર અસર
જ્યારે સિસ્ટમમાં રોકડ ઘટે છે, ત્યારે બેંકો પાસે ધિરાણ માટે ઓછી રકમ રહે છે. આના કારણે:
- વ્યાજ દરમાં વધારો: બિઝનેસ અને વ્યક્તિગત લોન મોંઘી થઈ શકે છે.
- કોર્પોરેટ પ્રોફિટ: જે કંપનીઓ દેવાના બોજ હેઠળ દબાયેલી છે, તેમના માર્જિન પર દબાણ આવશે.
- હેજિંગ ખર્ચ: ડોલર-રૂપી ફોરવર્ડ પ્રીમિયમમાં 50 બેસિસ પોઈન્ટનો ઉછાળો આવ્યો છે, જે વિદેશી એક્સપોઝર ધરાવતી કંપનીઓ માટે ખર્ચાળ સાબિત થશે.
CRR ના વધારાને ટાળ્યો
ખાસ નોંધવા જેવી વાત એ છે કે, RBI એ Cash Reserve Ratio (CRR) માં સીધો વધારો કરવાને બદલે માર્કેટ-બેઝ્ડ ટૂલ્સ પસંદ કર્યા છે. આ એક 'કેલિબ્રેટેડ એપ્રોચ' છે, જેથી બેન્કિંગ સિસ્ટમ પર એકાએક કોઈ મોટો આઘાત ન લાગે.
લિક્વિડિટીમાં ઘટાડો
કોર લિક્વિડિટી જે 4 સપ્ટેમ્બરે ₹14.2 લાખ કરોડના શિખરે હતી, તે હવે ઘટીને ₹11.5 લાખ કરોડ પર આવી ગઈ છે. આગામી દિવસોમાં બોન્ડ યીલ્ડ (Bond Yields) પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે, કારણ કે લિક્વિડિટી ટાઈટ થવાથી તેમાં ઉછાળો આવવાની પૂરી સંભાવના છે.