RBI દ્વારા રૂપિયાને **97** ના સ્તરથી નીચે જતો અટકાવવા માટે લેવાયેલા આક્રમક પગલાંને કારણે માર્કેટમાં લિક્વિડિટી ઘટી છે. પરિણામે, કંપનીઓ માટે હેજિંગ ખર્ચ **2016** પછીના સૌથી ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે.
માર્કેટ પર અસર
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ 2013 પછીનું સૌથી મોટું હસ્તક્ષેપ (Intervention) કર્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ રૂપિયાને 97 પ્રતિ ડોલરની સપાટી તોડતો અટકાવવાનો છે. આ પગલાંથી રૂપિયો હાલમાં સ્થિર જોવા મળી રહ્યો છે, પરંતુ તેના કારણે સ્થાનિક નાણાકીય બજારોમાં લિક્વિડિટીનું સંકટ ઊભું થયું છે.
વધતો જતો હેજિંગ ખર્ચ
સેન્ટ્રલ બેંકે ડોલરની સટ્ટાકીય માંગ પર લગામ લગાવી છે અને ચોક્કસ ડેરિવેટિવ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. જ્યારે માર્કેટમાં લિક્વિડિટી ઘટે છે, ત્યારે કંપનીઓ માટે તેમનું કરન્સી રિસ્ક મેનેજ કરવું એટલે કે 'હેજિંગ' કરવું અત્યંત મોંઘું સાબિત થાય છે. હાલમાં ફોરવર્ડ્સ માર્કેટમાં તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યાં હેજિંગ ખર્ચ આશરે 8 વર્ષની ટોચ પર પહોંચી ગયો છે.
બેંકિંગ સેક્ટર માટે પડકાર
આ અસર બેંકિંગ સેક્ટરના ટ્રેઝરી ડેસ્ક પર સ્પષ્ટ દેખાય છે. RBL Bank ના એનાલિસ્ટ્સના મતે, RBI ના આ પગલાં તાત્કાલિક રાહત આપે છે પરંતુ જો લાંબા સમય સુધી લિક્વિડિટી પર પ્રતિબંધ રહેશે, તો બેંકિંગ સિસ્ટમ માટે તે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. વધતી જતી બોન્ડ યીલ્ડ અને ઘટતા ફોરેક્સ વોલ્યુમ વચ્ચે બેંકોના ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ પોર્ટફોલિયો પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
વૈશ્વિક રોકાણકારોની ચિંતા
UBS Asset Management અને State Street જેવી ગ્લોબલ ફર્મના રોકાણકારો આ અભિગમથી ચિંતિત છે. તેમનું માનવું છે કે RBI માત્ર લક્ષણોની સારવાર કરી રહી છે, જ્યારે મૂળભૂત સમસ્યાઓ જેવી કે ફુગાવો, તેલના ઊંચા ભાવ અને કેપિટલ આઉટફ્લો યથાવત છે. આગામી સમયમાં ગ્લોબલ ઓઈલ પ્રાઈસ અને વિદેશી મૂડીના પ્રવાહ પર બજારની નજર રહેશે.