Reserve Bank of India (RBI) ના નવા ફોરેક્સ નિયમો બાદ કોર્પોરેટ જગતમાં ડોલર કોન્ટ્રાક્ટ્સની માંગ ઘટીને **$49.5 અબજ** પર આવી ગઈ છે. રૂપિયો **2%** મજબૂત થયો છે, પરંતુ કંપનીઓ માટે હેજિંગ ખર્ચમાં મોટો વધારો થયો છે.
RBI ના નવા નિયમોની અસર
સેન્ટ્રલ બેંકે ફોરેક્સ માર્કેટને સ્થિર કરવા માટે કડક પગલાં લીધાં છે. ખાસ કરીને $2 મિલિયન થી વધુના ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે 20% ફોરેન એક્સચેન્જ રિસ્ક રિઝર્વ (FERR) ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયને કારણે કંપનીઓએ હવે હેજિંગ માટે વધુ રોકડ રકમ અલગ રાખવી પડે છે, જેનાથી સુરક્ષા મેળવવાનો ખર્ચ વધી ગયો છે.
બીજી તરફ, સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil, Hindustan Petroleum અને Bharat Petroleum માટે RBI એ સીધી ડોલર વિન્ડો ખોલી છે. આના કારણે માર્કેટમાં ડોલરની માંગ ઘટી અને રૂપિયો 2% જેટલો મજબૂત થયો છે.
રોકાણકારો માટે જોખમ અને પડકારો
આ ટૂંકા ગાળાના પગલાંથી રૂપિયાને ટેકો મળ્યો છે, પરંતુ આયાત આધારિત કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર મોટું જોખમ ઊભું થયું છે. હેજિંગ મોંઘું થતા કંપનીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિન દબાણ હેઠળ આવી શકે છે.
વધુમાં, વિદેશી રોકાણકારોનું વલણ પણ ચિંતાજનક છે. ઓક્ટોબરમાં વિદેશી રોકાણકારોએ આશરે $590 મિલિયન ના ઇન્ડેક્સ-એલિજીબલ ડેટ વેચી દીધા છે. સતત બીજા મહિને થયેલી આ આઉટફ્લો દર્શાવે છે કે ઊંચા હેજિંગ ખર્ચને કારણે બોન્ડ માર્કેટમાં આકર્ષણ ઘટી રહ્યું છે.
આગામી સમયમાં શું ધ્યાન રાખવું?
આ હસ્તક્ષેપ વ્યૂહાત્મક છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની સમસ્યાઓનો કાયમી ઉકેલ નથી. તેલની આયાત અને વેપાર ખાધને કારણે ડોલરની માંગ યથાવત છે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીઓના આગામી ત્રિમાસિક પરિણામો અને ડેટ માર્કેટમાં વિદેશી પ્રવાહના આંકડા પર નજર રાખવી અનિવાર્ય છે.