RBI એ જુલાઈ મહિનામાં રેકોર્ડ **$18.65 બિલિયન**ની ડોલર ખરીદી કરી છે. કન્સેસનલ સ્વૈપ ફેસિલિટી દ્વારા આવેલા મજબૂત ઇનફ્લોને કારણે ફોરેક્સ રિઝર્વ વધીને **$692.87 બિલિયન** પર પહોંચ્યું છે, જે રૂપિયામાં આવેલા ઘટાડા સામે સ્થિરતા જાળવવામાં મદદરૂપ સાબિત થયું છે.
જુલાઈ મહિનામાં Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા કરવામાં આવેલી આ આક્રમક માર્કેટ ઇન્ટરવેન્શન એક મોટો મુદ્દો બન્યો છે. સેન્ટ્રલ બેંકની કન્સેસનલ સ્વૈપ ફેસિલિટી દ્વારા $40.82 બિલિયન જેટલું વિદેશી ભંડોળ આકર્ષવામાં આવ્યું હતું, જેના પરિણામે જુલાઈના અંત સુધીમાં કુલ ફોરેક્સ રિઝર્વ $692.87 બિલિયનના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયું છે.
સ્વૈપ ફેસિલિટી અને લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ
આ ડોલર ખરીદી પાછળનું મુખ્ય કારણ સ્વૈપ ફેસિલિટી હતું, જેનો ઉપયોગ કરીને બેંકોએ FCNR ડિપોઝિટ અને એક્સટર્નલ કોમર્શિયલ બોરોઈંગ્સ દ્વારા આવેલું ડોલર ભંડોળ RBI ને આપ્યું હતું. આ દરમિયાન રૂપિયો 0.71% નબળો પડ્યો હોવા છતાં, RBI ના આ પગલાએ અર્થતંત્ર માટે એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડ્યું છે. જુલાઈ દરમિયાન બેંકે કુલ $38.42 બિલિયનની ખરીદી અને $19.77 બિલિયનનું વેચાણ કર્યું હતું.
ફોરવર્ડ માર્કેટ અને ભવિષ્યના જોખમો
રિઝર્વ વધવાની સાથે RBI ની ફોરવર્ડ માર્કેટ પોઝિશન પણ ચર્ચામાં છે. જુલાઈના અંતમાં આઉટસ્ટેન્ડિંગ નેટ શોર્ટ ડોલર પોઝિશન વધીને રેકોર્ડ $136.77 બિલિયન થઈ ગઈ છે. ખાસ કરીને $91.54 બિલિયનના શોર્ટ પોઝિશન્સ એવા છે જેનો સમયગાળો એક વર્ષથી વધુનો છે. સેન્ટ્રલ બેંક આનો ઉપયોગ લિક્વિડિટીને નિયંત્રિત કરવા અને કરન્સી વોલેટિલિટી ઘટાડવા માટે કરે છે.
ટ્રેડ કોમ્પિટિટિવનેસ પર અસર
RBI મુજબ, ઓગસ્ટમાં રિયલ ઇફેક્ટિવ એક્સચેન્જ રેટ (REER) 88.92 રહ્યો હતો, જે જુલાઈમાં 88.69 હતો. આ આંકડો 100 ની નીચે હોવાથી તે સંકેત આપે છે કે ભારતીય રૂપિયો ઓવરવેલ્યુડ નથી, જે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ભારતીય નિકાસને સ્પર્ધાત્મક રાખે છે. સપ્ટેમ્બરના મધ્ય સુધીમાં રિઝર્વ વધીને $765.9 બિલિયન સુધી પહોંચ્યું છે, જે રોકાણકારો માટે સતત દેખરેખનો વિષય છે.