1 ઓક્ટોબર, 2026 થી RBI એ બલ્ક ડિપોઝિટના વ્યાજ દરો દરરોજ સવારે 10:10 વાગ્યા સુધીમાં જાહેર કરવાનો ફરજિયાત આદેશ આપ્યો છે. આ ફેરફારથી બેંકોની કામગીરી અને ડિપોઝિટ મેળવવાની હરીફાઈમાં મોટો વળાંક આવશે.
10:10 વાગ્યાની ડેડલાઈન અને બેંકોની રણનીતિ
1 ઓક્ટોબર, 2026 થી બેંકિંગ સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ આવવા જઈ રહ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના નવા આદેશ મુજબ, બેંકોએ દરરોજ ₹3 કરોડ કે તેથી વધુની બલ્ક ડિપોઝિટ પરના વ્યાજ દરો સવારે 10:00 વાગ્યા સુધીમાં જાહેર કરવાના રહેશે. જોકે, કામગીરીમાં સુગમતા રહે તે માટે 10:10 વાગ્યા સુધીની ગ્રેસ પિરિયડ આપવામાં આવી છે.
આ નિયમ બેંકોની ટ્રેઝરી ટીમો માટે એક મોટી વ્યૂહાત્મક મૂંઝવણ ઉભી કરી રહ્યો છે. મોટાભાગની બેંકો છેલ્લી ઘડી સુધી એટલે કે 10:10 વાગ્યા સુધી રાહ જોશે, જેથી તેમના સ્પર્ધકોને તેમના વ્યાજ દરો વિશે વહેલી જાણ ન થાય. કારણ કે જો કોઈ બેંક વહેલા દર જાહેર કરે, તો હરીફ બેંકો 5 થી 10 બેસિસ પોઈન્ટ સસ્તા દરે ઓફર આપીને ગ્રાહકો તોડી શકે છે.
લિક્વિડિટી કવરેજ રેશિયો (LCR) અને તેની અસર
નવા નિયમો મુજબ, ડિપોઝિટ પ્રાઇસિંગ હવે લિક્વિડિટી કવરેજ રેશિયો સાથે વધુ ગાઢ રીતે જોડાયેલું રહેશે. RBI એ વિવિધ પ્રકારના ડિપોઝિટર્સ માટે અલગ-અલગ રન-ઓફ રેટ નક્કી કર્યા છે:
- નોન-ફાયનાન્શિયલ એન્ટિટીઝ (ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, પાર્ટનરશિપ): આમાં 40% રન-ઓફ રેટ છે, જેનો અર્થ છે કે આ ડિપોઝિટ વધુ સ્થિર માનવામાં આવે છે.
- અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ, બેંકો અને વીમા કંપનીઓ: આમાં 100% રન-ઓફ રેટ છે, જે તેને વધુ અસ્થિર બનાવે છે.
આ કારણે બેંકો હવે નોન-ફાયનાન્શિયલ એન્ટિટીઝને આકર્ષવા માટે ઊંચા વ્યાજ દર ઓફર કરી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
રોકાણકારો માટે આ નિયમ ટ્રાન્સપરન્સી વધારશે, પરંતુ તેની સાથે બેંકોના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર નજર રાખવી જરૂરી છે. આ નવા નિયમો પછી બેંકો કેવી રીતે પોતાની લિક્વિડિટી કોસ્ટ મેનેજ કરે છે અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ કેવી રીતે જાળવી રાખે છે, તે આગામી સમયમાં શેરબજાર અને બેંકિંગ સેક્ટર માટે મહત્વનું રહેશે.