RBI એ આજે એક ઓવરનાઈટ ઓક્શન દ્વારા સિસ્ટમમાંથી **₹2.10 લાખ કરોડ**ની લિક્વિડિટી પાછી ખેંચી છે. હાલમાં બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં **₹5.16 લાખ કરોડ**ની વધારાની રોકડ હોવાથી, MPC મીટિંગ પહેલા વ્યાજ દરોને સ્થિર રાખવા માટે RBI આ પગલું ભર્યું છે.
બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં રોકડના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ સોમવારે એક ઓવરનાઈટ ઓક્શન હાથ ધર્યું હતું, જેમાં સિસ્ટમમાંથી ₹2.10 લાખ કરોડ બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રક્રિયા, જે 'વેરિયેબલ રેટ રિવર્સ રેપો' (VRRR) ઓક્શન તરીકે ઓળખાય છે, તે સેન્ટ્રલ બેંકને બેંકો પાસેથી વધારાના નાણાં ઉધાર લેવાની મંજૂરી આપે છે.
લિક્વિડિટી કેમ વધી રહી છે?
૪ ઓક્ટોબર સુધીમાં સિસ્ટમમાં અંદાજે ₹5.16 લાખ કરોડની રોકડ વધારાની પડી છે. આ સરપ્લસ પાછળના મુખ્ય કારણોમાં Foreign Currency Non-Resident (FCNR) ડિપોઝિટમાં આવેલો ઉછાળો અને સરકાર દ્વારા પગાર તથા પેન્શન પાછળ કરવામાં આવેલો ખર્ચ છે. જ્યારે સિસ્ટમમાં જરૂર કરતાં વધુ રોકડ હોય, ત્યારે ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરો RBI ના ટાર્ગેટ કરતા નીચે જઈ શકે છે, જે માર્કેટમાં અસંતુલન ઊભું કરે છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
RBI નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટૂંકા ગાળાના મની માર્કેટના દરોને રેપો રેટની નજીક રાખવાનો છે. હાલમાં MPC (Monetary Policy Committee) ની બેઠક ૫ થી ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાઈ રહી છે, જેના પર રોકાણકારોની ખાસ નજર છે. ફુગાવાના દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યાજ દરો અંગે લેવાનારા નિર્ણયો માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ અને કંપનીઓના બોરોઈંગ કોસ્ટને સીધી અસર કરી શકે છે.
જોકે સપ્ટેમ્બરના ₹11 લાખ કરોડના રેકોર્ડ સરપ્લસની સરખામણીએ હાલની લિક્વિડિટી ઓછી છે, પરંતુ વધારાની રોકડ યથાવત્ હોવાથી RBI આગામી સમયમાં પણ VRRR ઓક્શન જેવા સાધનોનો ઉપયોગ ચાલુ રાખશે તેવું સ્પષ્ટ દેખાય છે.