પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ દ્વારા RBI ને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે મર્ચન્ટ રી-વેરિફિકેશન (KYC) માટેની **15 સપ્ટેમ્બર, 2026** ની ડેડલાઈન લંબાવવામાં આવે. ડેટા મુજબ, લગભગ **33%** નાના વેપારીઓ માટે સેવા બંધ થવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
ભારતમાં તમામ પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ હાલમાં Reserve Bank of India (RBI) સમક્ષ રજૂઆત કરી રહ્યા છે કે મર્ચન્ટ્સના ફરજિયાત રી-વેરિફિકેશન માટેની 15 સપ્ટેમ્બર, 2026 ની અંતિમ તારીખમાં રાહત આપવામાં આવે. ઈન્ડસ્ટ્રીના ખેલાડીઓને ડર છે કે જો આ સમયમર્યાદામાં ફેરફાર નહીં થાય, તો જે વેપારીઓ નવા KYC ધોરણોનું પાલન નહીં કરી શકે તેમની પેમેન્ટ સેવાઓ સસ્પેન્ડ કરવી પડશે.
વેરિફિકેશનમાં અવરોધ કેમ?
સમસ્યાની શરૂઆત RBI ની નવી માસ્ટર ડિરેક્ટિવ્સથી થઈ છે, જેમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે ઇન-પર્સન KYC વેરિફિકેશન માત્ર પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સના પોતાના કર્મચારીઓ દ્વારા જ થવું જોઈએ. આ નિયમને કારણે થર્ડ-પાર્ટી એજન્ટ્સની મદદ લેવા પર રોક લાગી ગઈ છે. કંપનીઓએ પોતાની ઇન્ટરનલ ટીમો તો વધારી છે, પરંતુ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલા નાના વેપારીઓ સુધી પહોંચવું લોજિસ્ટિકલ રીતે ખૂબ મોટું પડકાર સાબિત થઈ રહ્યું છે.
અંદાજ મુજબ, 30 થી 35 ટકા નાના ઓફલાઈન QR મર્ચન્ટ્સ અને અંદાજે 10 લાખ ઓનલાઈન મર્ચન્ટ્સ હજુ પણ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાંથી બાકી છે. যদিও મોટાભાગની કંપનીઓએ 80 ટકા લક્ષ્યાંક પૂરો કરી લીધો છે, બાકી રહેલા 20 ટકા ભાગે કંપનીઓ પર દબાણ વધાર્યું છે.
વ્યવસાય પર શું થશે અસર?
આ સ્થિતિ પેમેન્ટ કંપનીઓ માટે બેવડું સંકટ લઈને આવી છે. એક તરફ, ઇન-હાઉસ સ્ટાફ રાખવાથી કંપનીનો ખર્ચ વધ્યો છે, તો બીજી તરફ, જો મોટી સંખ્યામાં વેપારીઓની સેવા અટકે, તો ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ અને ફીની આવકમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
નાના કરિયાણાના સ્ટોર્સ અને સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ જેવા વેપારીઓ ડિજિટલ પેમેન્ટ પર નિર્ભર છે. જો સેવા બંધ થાય, તો તેઓ ફરી રોકડ વ્યવહાર તરફ વળી શકે છે, જે ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ માટે મોટો આંચકો હશે. અત્યારે તમામની નજર RBI ના આગામી સર્ક્યુલર કે કોઈ પણ સત્તાવાર અપડેટ પર છે.