ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ થી RBI એ તમામ સર્વિસ એક્સપોર્ટર્સ માટે નવા નિયમો લાગુ કર્યા છે. હવે IT કંપનીઓ અને ફ્રીલાન્સર્સે વિદેશી કમાણી માટે Export Declaration Form (EDF) ભરવું પડશે. આ પગલું વિદેશી હૂંડિયામણના પ્રવાહમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે, પરંતુ નાના એકમો માટે પાલનનો બોજ વધશે.
નવો કમ્પ્લાયન્સ નિયમ શું છે?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ Foreign Exchange Management (Export and Import of Goods and Services) (Amendment) Regulations, 2026 લાગુ કર્યા છે, જે ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ થી અસરકારક બન્યા છે. અગાઉ, EDF ભરવાની જરૂરિયાત મુખ્યત્વે માત્ર માલસામાન (Goods) ની નિકાસ માટે હતી, પરંતુ હવે તેમાં IT કંપનીઓ, BPO, કન્સલ્ટન્ટ્સ અને વિદેશથી પેમેન્ટ મેળવતા ફ્રીલાન્સર્સને પણ આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
સમયમર્યાદા અને પ્રોસેસ
નિકાસકારોએ જે મહિને ઈનવોઈસ જનરેટ કર્યું હોય, તેના અંત પછીના ૩૦ દિવસની અંદર તેમના અધિકૃત ડીલર (AD) બેંકમાં EDF સબમિટ કરવાનું રહેશે. આ સિસ્ટમ Export Data Processing and Monitoring System (EDPMS) સાથે જોડાયેલી રહેશે, જેથી દરેક વ્યવહાર પર નજર રાખી શકાય. ખાસ કરીને, વિદેશી ચલણમાં આવતા પેમેન્ટનું સેટલમેન્ટ ૯ મહિનાની અંદર કરવું અનિવાર્ય છે.
સર્વિસ સેક્ટર પર શું અસર પડશે?
મોટી IT કંપનીઓ પાસે પહેલેથી જ રોબસ્ટ સિસ્ટમ છે, પરંતુ નાના IT એકમો અને સ્વતંત્ર ફ્રીલાન્સર્સ માટે આ એક નવો વહીવટી પડકાર છે. હવે તેમણે જે રકમ ઈનવોઈસમાં દર્શાવી હોય, તે જ રકમ બેંકમાં જમા થાય તે મેચ કરવી પડશે. જો રિપોર્ટિંગમાં કોઈ વિસંગતતા આવશે તો બેંક દ્વારા તપાસ વધી શકે છે, જે નાના વેપારીઓ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.