NPCI એ **15 ઓક્ટોબર, 2026** થી UPI માટે નવું મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) માળખું ફાઇનલ કર્યું છે. જોકે **₹2,000** થી ઓછી રકમ અને રિકરિંગ પેમેન્ટ્સ ફ્રી રહેશે, પરંતુ મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર **0.4%** ચાર્જ લાગશે.
નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) એ UPI માટે આગામી મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ફ્રેમવર્કની વિગતો સ્પષ્ટ કરી છે. સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે UPI AutoPay અને તમામ રિકરિંગ પેમેન્ટ મેન્ડેટ્સને આ ચાર્જમાંથી સંપૂર્ણ મુક્તિ આપવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ SIP, માસિક સબસ્ક્રિપ્શન અને યુટિલિટી બિલના પેમેન્ટ્સ પહેલાની જેમ જ કોઈ વધારાના ખર્ચ વગર ચાલુ રહેશે.
નવું માળખું અને ફીની વિગતો
નવી પોલિસી મુજબ, ₹2,000 થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% MDR લાગુ થશે. મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે, ખાસ કરીને ₹75,000 કે તેથી વધુની રકમ પર, આ ફી ₹300 પર કેપ (સીમિત) કરવામાં આવી છે. આ ટાયર્ડ સ્ટ્રક્ચરનો ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને આર્થિક રીતે સસ્ટેનેબલ બનાવવાનો છે, જે માત્ર ઓગસ્ટ 2026 માં જ 2,400 કરોડથી વધુ ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રોસેસ કરી ચૂકી છે.
આવશ્યક સેવાઓ માટે ખાસ જોગવાઈ
રેલવે, ટેલિકોમ, ઇન્સ્યોરન્સ, ફ્યુઅલ અને એગ્રીકલ્ચર જેવા સેક્ટર્સ માટે ફ્લેટ ફી મોડલ અપનાવવામાં આવ્યું છે. આ સેક્ટર્સમાં ₹2,000 થી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર માત્ર ₹5 નો ફ્લેટ ચાર્જ લાગશે. આ ઉપરાંત, પીઅર-ટુ-પીઅર (P2P) ટ્રાન્સફર અને નાના વેપારીઓને થતા પેમેન્ટ્સ હંમેશની જેમ સંપૂર્ણપણે ફ્રી રહેશે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
આ ફેરફાર ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ફાઇનાન્સિંગ મોડલમાં મોટો બદલાવ લાવશે. જોકે સરકારની સલાહ છે કે મર્ચન્ટ્સ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પર ન નાખે, પરંતુ જે કંપનીઓ ઓછા માર્જિન પર કામ કરે છે તેમના પર દબાણ વધી શકે છે. આગામી 15 ઓક્ટોબર સુધીમાં મોટી રિટેલ કંપનીઓ અને પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મ્સ કેવી રીતે તેમની પ્રાઇસિંગ સ્ટ્રેટજી અપડેટ કરે છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.