ઘણા લોકો માને છે કે જોઈન્ટ બેંક એકાઉન્ટમાં 'સર્વાઈવર' હોવાથી તમામ રકમ તેમની થઈ જાય છે. પરંતુ RBI ની માર્ગદર્શિકા મુજબ, સર્વાઈવર માત્ર એક ટ્રસ્ટી તરીકે કામ કરે છે. વારસાગત વિવાદો ટાળવા અને પ્રોપર પ્લાનિંગ માટે આ તફાવત સમજવો ખૂબ જરૂરી છે.
ભારતીય પરિવારોમાં 'Either or Survivor' અથવા 'Anyone or Survivors' ઓપ્શનનો ઉપયોગ બેંક ખાતું સરળતાથી ચલાવવા માટે કરવામાં આવે છે. જોકે, એક સામાન્ય ગેરસમજ એ છે કે એકાઉન્ટ હોલ્ડરના મૃત્યુ પછી બચેલા વ્યક્તિ (સર્વાઈવર) પાસે તે તમામ પૈસાની માલિકી આવી જાય છે, જે હકીકતમાં ખોટું છે.\n\n### 'સર્વાઈવર' સ્ટેટસનું કાયદાકીય સત્ય\n\nજ્યારે બેંક સર્વાઈવરને બેલેન્સ આપે છે, ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર નાણાકીય તરલતા જાળવી રાખવાનો હોય છે. Reserve Bank of India (RBI) બેંકોને સલાહ આપે છે કે ડેથ સર્ટિફિકેટ અને ઓળખના પુરાવા મેળવીને પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવે. પરંતુ, આ પ્રક્રિયા વ્યાવસાયિક સરળતા માટે છે, કાયદાકીય વારસા માટે નહીં.\n\nકાયદાની નજરમાં, સર્વાઈવર માત્ર મૃતક વ્યક્તિના કાયદેસરના વારસદારો માટે એક 'ટ્રસ્ટી' તરીકે કામ કરે છે. જો અન્ય વારસદારો (જેમ કે સંતાનો કે પત્ની) મિલકતમાં તેમનો હિસ્સો માંગે, તો સર્વાઈવર કાયદેસર રીતે તેમને તે રકમ આપવા માટે બંધાયેલા છે. પૈસા ઉપાડવા એ માત્ર એક વહીવટી પગલું છે, માલિકી હક્કનું હસ્તાંતરણ નથી.\n\n### ફાઈનાન્શિયલ પ્લાનિંગ કેમ જરૂરી છે?\n\nઆ ગેરસમજ ઘણીવાર કૌટુંબિક ઝઘડાઓનું મુખ્ય કારણ બને છે. જો સર્વાઈવર બધા પૈસા વાપરી નાખે અને બાદમાં અન્ય વારસદારો કાનૂની દાવો કરે, તો સર્વાઈવર મોટી કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે. બેંકનું કામ માત્ર એકાઉન્ટ ઓપરેશન સંભાળવાનું છે, તેઓ વસિયતનામું (Will) કે વારસાના હકનો નિર્ણય લેતા નથી.\n\n### એકાઉન્ટ હોલ્ડરો માટે ખાસ સલાહ\n\nતમારી સંપત્તિનું યોગ્ય વિતરણ કરવા માટે માત્ર જોઈન્ટ એકાઉન્ટ પર નિર્ભર ન રહો. એક રજિસ્ટર્ડ વસિયતનામું (Will) બનાવવું એ સૌથી અસરકારક રસ્તો છે. આ સાથે જ, દરેક ખાતામાં નોમિનેશન અપડેટ રાખવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.\n\nકો-હોલ્ડરના મૃત્યુ પછી, સર્વાઈવરે તરત જ બેંકને જાણ કરી ડેથ ક્લેઈમ પ્રક્રિયા શરૂ કરવી જોઈએ. મૃતક વ્યક્તિના ડેબિટ કાર્ડ કે ડિજિટલ ક્રેડેન્શિયલનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળો, કારણ કે તે સેટલમેન્ટ પ્રક્રિયામાં જટિલતા ઊભી કરી શકે છે.