RBI ના તાજા ડેટા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ **2027** ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ભારતની નેટ ઇન્ટરનેશનલ લાયબિલિટી વધીને **$220.3 અબજ** થઈ ગઈ છે. વિદેશી મૂડી અને સ્થાનિક અસ્કયામતો વચ્ચેના તફાવતને કારણે આ આંકડો વધ્યો છે, જે રોકાણકારો માટે રૂપિયાની સ્થિરતાના સંદર્ભમાં મહત્વનો છે.
$220.3 અબજ નો આંકડો અને તેની પાછળનું ગણિત
એપ્રિલથી જૂન દરમિયાન ભારતના વૈશ્વિક નાણાકીય બેલેન્સ શીટમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના ડેટા મુજબ, દેશની નેટ ઇન્ટરનેશનલ લાયબિલિટી એટલે કે ભારતની દુનિયા સામેની કુલ દેવાદારી વધીને $220.3 અબજ થઈ છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ વિદેશી રોકાણકારોનું ભારત પરનું રોકાણ અને ભારતીય કંપનીઓનું વિદેશમાં રહેલી સંપત્તિ વચ્ચેનું અંતર છે.
વિદેશી દાવાઓમાં વધારો
માત્ર ત્રણ મહિનામાં જ બિન-નિવાસી ભારતીયો (Non-residents) ના ભારત પરના દાવાઓમાં $16.5 અબજ નો વધારો થયો છે. તેનું મુખ્ય કારણ વિદેશી રોકાણકારોનો ભારતમાં વધતો હિસ્સો અને વિદેશમાં રહેલી ભારતીય સંપત્તિના મૂલ્યમાં ઘટાડો છે. પરિણામે, ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય અસ્કયામતો અને જવાબદારીઓનો રેશિયો અગાઉના 85.7% થી ઘટીને 84.6% પર આવી ગયો છે.
FDI વિરુદ્ધ પોર્ટફોલિયો ઇક્વિટી
આ ક્વાર્ટરમાં ભારતમાં $15.7 અબજ નું ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI) આવ્યું છે, જેને લાંબા ગાળાના 'સ્ટીકી' કેપિટલ ગણવામાં આવે છે. જોકે, આની સામે $14 અબજ નું પોર્ટફોલિયો ઇક્વિટી આઉટફ્લો (શેરબજારમાંથી નીકળેલું ભંડોળ) પણ જોવા મળ્યું છે. રોકાણકારો આ આંકડા પર નજર રાખે છે કારણ કે પોર્ટફોલિયો ફ્લો ગ્લોબલ સેન્ટિમેન્ટ મુજબ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.
વધતું દેવું - ચિંતા કે સામાન્ય પ્રક્રિયા?
લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે ચેતવણીરૂપ બાબત એ છે કે ભારતની કુલ વિદેશી જવાબદારીઓમાં હવે દેવાનું પ્રમાણ 56.9% સુધી પહોંચી ગયું છે. વધતું દેવું અર્થતંત્રને ગ્લોબલ વ્યાજ દરો અને કરન્સીની અસ્થિરતા પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. બીજી તરફ, ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Reserve Assets) કુલ અસ્કયામતોના 55.1% હિસ્સો ધરાવે છે, જે એક મજબૂત બફર તરીકે કામ કરે છે. હાલમાં, આ પ્રવાહોની અસર સીધી રૂપિયાના મૂલ્ય અને કંપનીઓના મૂડી ખર્ચ પર પડતી જોવા મળી શકે છે.