ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) માં સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતથી **$50 અબજ**નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ઘટતા ભંડાર અને વધતા ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા માટે RBI એ રેપો રેટમાં **25 બેસિસ પોઈન્ટનો** વધારો કરીને તેને **5.50%** કરી દીધો છે.
ફોરેક્સ રિઝર્વમાં ગાબડું
દેશનું ફોરેક્સ રિઝર્વ 2 ઓક્ટોબર, 2026 સુધીમાં ઘટીને $734.6 અબજ પર આવી ગયું છે. યાદ રહે કે 4 સપ્ટેમ્બરના રોજ તે $785.71 અબજના રેકોર્ડ સ્તરે હતું. એટલે કે માત્ર ટૂંકા ગાળામાં તેમાં $50.11 અબજનો જંગી ઘટાડો થયો છે. રૂપિયાને સ્થિર રાખવા માટે RBI દ્વારા કરવામાં આવેલી સતત દરમિયાનગીરીને કારણે આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' ની નીતિ
રૂપિયામાં આવતા ઘટાડા અને મોંઘવારીને રોકવા માટે RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50% કર્યો છે. હવે સેન્ટ્રલ બેન્કે સત્તાવાર રીતે 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' (Calibrated Tightening) નો રસ્તો અપનાવ્યો છે, જેથી વધતી મોંઘવારી અને કેપિટલ ફ્લાઈટને રોકી શકાય.
માર્કેટ પર અસર
હાલમાં રૂપિયો અમેરિકન ડોલર સામે 96.50 થી 96.60 ના સ્તરે ટ્રેડ કરી રહ્યો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ઉંચા ભાવ અને અમેરિકન ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં વધારો થવાથી ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સમાંથી પૈસા પાછા ખેંચાઈ રહ્યા છે. એપ્રિલથી ઓક્ટોબરની શરૂઆત સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારો (FPIs) એ $10.3 અબજ પાછા ખેંચ્યા છે.
જોકે, RBI નું માનવું છે કે હાલનું રિઝર્વ પર્યાપ્ત છે, જે લગભગ 11 મહિનાની આયાતને આવરી લેવા માટે સક્ષમ છે. આગામી સમયમાં કંપનીઓના અર્નિંગ્સ રિપોર્ટ્સ પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે, કારણ કે વ્યાજ દરો વધવાથી કંપનીઓનો ખર્ચ અને ડેટ સર્વિસિંગ પર દબાણ વધવાની પૂરી શક્યતા છે.