સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભારતમાં રિટેલ મોંઘવારીનો દર વધીને **5.6%** પર પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા ૨૧ મહિનાનો ઉચ્ચતમ આંકડો છે. ફૂડ આઈટમ્સના વધતા ભાવને પગલે આ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. RBI ના તાજેતરમાં રેપો રેટ વધારીને **5.50%** કર્યા બાદ હવે રોકાણકારોની નજર આગામી વ્યાજદરો અને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' પોલિસી પર છે.
વધતી જતી મોંઘવારીનો માર
દેશમાં હેડલાઈન ફુગાવો વધીને 5.6% પર પહોંચવાની ધારણા છે. આ આંકડો છેલ્લા ૨૧ મહિનામાં સૌથી વધુ છે. મુખ્યત્વે ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં થયેલો વધારો અને સપ્લાય-સાઈડની મુશ્કેલીઓને કારણે મોંઘવારીનું ભારણ વધ્યું છે. આ ડેટા એવા સમયે બહાર આવ્યો છે જ્યારે દેશની મૌદ્રિક નીતિમાં મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે.
RBI નું એક્શન અને નવી પોલિસી
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનિટરી પોલિસી કમિટીએ સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે સખત પગલાં લીધા છે. 7 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ, RBI એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50% કર્યો હતો, જે ફેબ્રુઆરી 2023 પછીનો પ્રથમ વધારો છે. આ સાથે જ સેન્ટ્રલ બેંકે પોતાની નીતિ બદલીને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' (Calibrated Tightening) કરી છે. આ નિર્ણય પાછળ વૈશ્વિક ઉર્જા ખર્ચમાં વધારો, પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા અને સ્થાનિક સ્તરે ખાદ્ય ચીજોની વધઘટ જવાબદાર છે. જોકે, RBI એ 2026-27 માટે GDP ગ્રોથનો અંદાજ વધારીને 7.1% કર્યો છે, જે આર્થિક વિકાસ પ્રત્યેનો આત્મવિશ્વાસ દર્શાવે છે.
રોકાણકારો અને સામાન્ય જનતા પર અસર
આ સ્થિતિથી બે મુખ્ય પાસાઓ પર અસર પડશે:
૧. વધતા લોન વ્યાજ: રીટેલ ગ્રાહકો અને બિઝનેસ માટે લોન લેવી હવે મોંઘી બનશે, જેનાથી EMI પર સીધી અસર પડશે. રિયલ એસ્ટેટ, ઓટોમોબાઈલ અને FMCG જેવા રેટ-સેન્સિટિવ સેક્ટર્સમાં વોલેટિલિટી જોવા મળી શકે છે.
૨. કોર ઇન્ફ્લેશનની સ્થિતિ: સારી વાત એ છે કે, ખાદ્ય અને ઈંધણને બાદ કરતા 'કોર ઇન્ફ્લેશન' હજુ પણ સ્થિર છે. આ સૂચવે છે કે મોંઘવારીનો માર હાલ પૂરતો ગંભીર નથી, પરંતુ તે બોન્ડ યીલ્ડ અને શેરબજારના સેન્ટિમેન્ટને સતત પ્રભાવિત કરી રહ્યો છે.
આગામી મહિનાઓમાં મોનિટરિંગનું મુખ્ય કેન્દ્ર RBI નું વલણ રહેશે. જો ફુગાવો ઊંચો રહેશે અથવા US ડોલર સામે રૂપિયો દબાણ હેઠળ રહેશે, તો RBI વધુ કડક વલણ અપનાવી શકે છે.