ભારતના ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વમાં ઐતિહાસિક તેજી જોવા મળી છે. ૨૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભંડાર **$729.3 અબજ** ના ઓલ-ટાઈમ હાઈ સ્તરે પહોંચ્યો છે. RBI ની સ્પેશિયલ સ્વાપ ફેસિલિટીને કારણે આ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે, પરંતુ હવે ૩૧ ઓગસ્ટની ડેડલાઈન બાદ રૂપિયો કેવો દેખાવ કરશે તે જોવું રહ્યું.
RBI ની સ્વાપ ફેસિલિટીનો મોટો ફાળો
ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં માત્ર એક સપ્તાહમાં $12.422 અબજ નો જોરદાર વધારો થયો છે. જૂન ૨૦૨૬ માં RBI દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી આ ખાસ સ્વાપ ફેસિલિટીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદેશી મુદ્રાને દેશમાં લાવી રૂપિયાને સ્થિર કરવાનો હતો.
આંકડાઓની માયાજાળ
આ પ્રોગ્રામ હેઠળ અત્યાર સુધીમાં કુલ $72.8 અબજ નું વિદેશી ભંડોળ આવ્યું છે. જેમાંથી $65.397 અબજ માત્ર FCNR ડિપોઝિટ દ્વારા પ્રાપ્ત થયા છે. આ ઉપરાંત એક્સટર્નલ કોમર્શિયલ બોરોઈંગ્સ (ECB) અને અન્ય વિદેશી લોન દ્વારા $7.451 અબજ નો ઉમેરો થયો છે.
શું છે ભવિષ્યના જોખમો?
નિષ્ણાતોના મતે, આ વધારો ટેક્સપેયર્સ માટે મોંઘો પડી શકે છે કારણ કે તે મુખ્યત્વે દેવા આધારિત પ્રોત્સાહનો પર નિર્ભર છે. આ એવી લાયબિલિટી છે જે દેશ પર વધી રહી છે.
RBI એ હવે આ સુવિધા બંધ કરવાની જાહેરાત કરી દીધી છે અને ડેડલાઈન ૩૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ નક્કી કરી છે. હવે માર્કેટની નજર એ વાત પર છે કે જ્યારે આ લિક્વિડિટી વિન્ડો બંધ થશે, ત્યારે શું રૂપિયા પર દબાણ આવશે? જો દેશનો ટ્રેડ સરપ્લસ નહીં વધે, તો ચલણની સ્થિરતા સામે પડકારો ઉભા થઈ શકે છે.