30 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserves) ઘટીને **$717.06 અબજ** પર પહોંચ્યું છે. રૂપિયો નબળો ન પડે તે માટે RBI દ્વારા કરવામાં આવેલા હસ્તક્ષેપને આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
રૂપિયાના મૂલ્યને જાળવી રાખવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક સતત ફોરેક્સ માર્કેટમાં સક્રિય છે. જ્યારે પણ વૈશ્વિક સંકેતો કે માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટને કારણે રૂપિયા પર દબાણ આવે છે, ત્યારે RBI રિઝર્વમાંથી ડોલર વેચીને માર્કેટમાં સપ્લાય વધારે છે, જેથી ચલણની અસ્થિરતાને અંકુશમાં રાખી શકાય.
ઘટાડા પાછળના અન્ય કારણો
માત્ર સીધો હસ્તક્ષેપ જ નહીં, પરંતુ FCNR(B) એકાઉન્ટ્સ દ્વારા એકત્ર કરાયેલા ફંડના આયોજનબદ્ધ ઉપયોગને કારણે પણ રિઝર્વમાં આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ફંડ્સનો ઉપયોગ મેનેજમેન્ટ હેઠળ હોવાથી તેની અસર રિઝર્વના કુલ આંકડા પર પડી છે.
રિઝર્વની સ્થિતિ પર એક નજર
રિઝર્વના મુખ્ય ઘટકોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે:
- Foreign Currency Assets: આ સૌથી મોટો હિસ્સો છે, જે $2.088 અબજ ઘટીને $591.118 અબજ થયો છે.
- Gold Reserves: સોનાના ભંડારમાં $559 મિલિયનનો ઘટાડો થયો છે અને તે $102.591 અબજ પર છે.
- Special Drawing Rights (SDR): IMF પાસે રહેલા SDRમાં $47 મિલિયનનો ઘટાડો થયો છે.
સપ્ટેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં રિઝર્વ $785.706 અબજના સર્વોચ્ચ સ્તરે હતું, જેની સામે હાલનું સ્તર ઘટાડો સૂચવે છે, તેમ છતાં ભારતીય અર્થતંત્ર માટે આ એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી સમયમાં ગ્લોબલ ઓઈલના ભાવ, અમેરિકાની વ્યાજ દરની નીતિ અને વિદેશી રોકાણનો પ્રવાહ રિઝર્વ પર કેવી અસર કરે છે તે જોવું મહત્વનું રહેશે. બજારની નજર હવે RBIની આગામી પોલિસી કોમેન્ટ્રી પર રહેશે.