RBI ના નિયમો: ખાતામાંથી કપાયેલા અજાણ્યા પૈસા કેવી રીતે પાછા મેળવવા? જાણો સંપૂર્ણ પ્રોસેસ

બેંક એકાઉન્ટમાંથી થયેલા કોઈપણ અનધિકૃત (Unauthorized) વ્યવહાર સામે લડવા માટે Reserve Bank of India (RBI) એ ગ્રાહકોને મજબૂત સુરક્ષા કવચ આપ્યું છે. જો તમારા ખાતામાંથી પૈસા કપાય તો સૌથી મહત્વની બાબત છે તમારો પ્રતિભાવ, કારણ કે મોડું કરવાથી તમારી જવાબદારી વધી શકે છે.

3 દિવસનો નિયમ: ઝીરો લાયબિલિટી (Zero Liability)

RBI ના નિયમ મુજબ, જો તમે કોઈ શંકાસ્પદ કે અજાણ્યા ટ્રાન્ઝેક્શનની જાણ વ્યવહાર થયાના 3 કામકાજના દિવસોમાં બેંકને કરો છો, તો તમારી જવાબદારી શૂન્ય ગણાય છે. આ નિયમ ખાસ કરીને એવા કિસ્સાઓ માટે છે જ્યાં ગ્રાહકની કોઈ ભૂલ ન હોય. જો તમે આ સમયગાળો ચૂકી જાઓ, તો નાણાકીય નુકસાનનું જોખમ વધી જાય છે.

ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી?

તરત જ બેંકનો સંપર્ક કર્યા પછી, તમારે સરકારી સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન 1930 પર કોલ કરવો જોઈએ અથવા cybercrime.gov.in પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવવી જોઈએ. આ એક સત્તાવાર રેકોર્ડ બનાવે છે, જે તપાસમાં મદદરૂપ થાય છે.

શેડો રિવર્સલ (Shadow Reversal) અને બેંકિંગ ચેનલ

જો ફરિયાદ સાચી ઠરે, તો બેંકને 10 દિવસની અંદર 'શેડો રિવર્સલ' એટલે કે પૈસા ખાતામાં પરત કરવા પડે છે, જ્યારે બેંક પોતાની તપાસ ચાલુ રાખી શકે છે. ફોન પર વાત કરવા ઉપરાંત, હંમેશા બેંકની એપ કે બ્રાન્ચમાં લેખિત ફરિયાદ કરો અને તેનો રિફરન્સ નંબર ખાસ સાચવો.

ઓમ્બડ્સમેન (Ombudsman) નો સંપર્ક ક્યારે કરવો?

જો બેંક 90 દિવસમાં તમારા પ્રશ્નનો ઉકેલ ન લાવે, તો તમે Reserve Bank–Integrated Ombudsman Scheme નો ઉપયોગ કરી શકો છો. ધ્યાન રાખો કે, જો તમે ભૂલથી OTP, PIN કે પાસવર્ડ શેર કર્યા હશે, તો બેંક તમને જવાબદાર ઠેરવી શકે છે. તેથી, ડિજિટલ સાવધાની રાખવી એ જ પ્રથમ સુરક્ષા છે.