RBI ના પૂર્વ ડેપ્યુટી ગવર્નર Michael Debabrata Patra એ રૂપિયો ફ્રીલી ફ્લોટ કરવાની વિરુદ્ધમાં સલાહ આપી છે. તેમના મતે, માર્કેટની અનિશ્ચિતતાને કારણે રૂપિયાના મૂલ્યમાં મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે, જે અર્થતંત્ર માટે નુકસાનકારક છે.
કરન્સી માર્કેટમાં ભારતની ભૂમિકાને લઈને નવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. RBI ના પૂર્વ ડેપ્યુટી ગવર્નર Michael Debabrata Patra એ એ સિદ્ધાંતને પડકાર્યો છે જેમાં કહેવાય છે કે ગ્લોબલ આંચકાઓ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે કરન્સીને સંપૂર્ણપણે માર્કેટ ફોર્સ પર છોડી દેવી જોઈએ. ભારતીય રોકાણકારો માટે આ વિષય ખૂબ જ મહત્વનો છે, કારણ કે રૂપિયાના ભાવની સીધી અસર મોંઘવારી, કંપનીઓના ઈમ્પોર્ટ ખર્ચ અને સેન્ટ્રલ બેંકના વ્યાજ દરના નિર્ણયો પર પડે છે.
ઓવરશૂટિંગનું જોખમ શું છે?
જ્યારે કરન્સી ફ્રી ફ્લોટ હોય, ત્યારે 'ઓવરશૂટિંગ'નું જોખમ વધી જાય છે. એટલે કે, માર્કેટની ધારણાઓ કે સટ્ટાકીય પ્રવૃત્તિઓને કારણે કરન્સીનું મૂલ્ય આર્થિક પરિસ્થિતિ કરતાં પણ વધુ નીચે ગગડી શકે છે. ભારત જેવા દેશ માટે, જે ક્રૂડ ઓઈલ અને કાચા માલની આયાત પર નિર્ભર છે, કરન્સીમાં અચાનક ઘટાડો થવાથી ઈમ્પોર્ટેડ ઈન્ફ્લેશન વધે છે, જે મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરે છે.
RBI નો 'મેનેજ્ડ ફ્લોટ' વ્યૂહ
RBI હંમેશા 'મેનેજ્ડ ફ્લોટ' સિસ્ટમમાં માને છે. સેન્ટ્રલ બેંક ડોલરની ખરીદ-વેચાણ દ્વારા માર્કેટમાં દખલગીરી કરે છે જેથી અચાનક આવતા મોટા ઉછાળા કે ઘટાડાને અટકાવી શકાય. હાલના આંકડા મુજબ, રૂપિયાની વોલેટિલિટી 5% ની આસપાસ રાખવામાં આવી છે, જે અન્ય દેશોની તુલનામાં સ્થિર કહી શકાય. આ રણનીતિનો મુખ્ય હેતુ માર્કેટમાં પેનિક ફેલાતો અટકાવવાનો છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આગામી સમયમાં મોનિટરી પોલિસી કમિટી (MPC) માટે કરન્સી સ્ટેબિલિટી અને આર્થિક વિકાસ વચ્ચે સંતુલન બનાવવું એક મોટો પડકાર છે. જો સેન્ટ્રલ બેંક રૂપિયાને બચાવવા માટે વ્યાજ દરો ઘણા ઊંચા રાખે, તો કંપનીઓના વિસ્તરણ માટે લોન લેવી મોંઘી બની શકે છે. હાલમાં RBI ફોરેક્સ રિઝર્વના મેનેજમેન્ટ દ્વારા ઓઈલ કંપનીઓને ડોલર લિક્વિડિટી પૂરી પાડી રહી છે, જેથી ડોલર પરનું દબાણ ઘટાડી શકાય. હવે જોવાનું એ રહેશે કે RBI માર્કેટ-ડ્રિવન પ્રાઈસિંગને બદલે સ્થિરતાને કેટલી પ્રાધાન્ય આપે છે.