57મી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં નાના વેપારીઓ માટે મહત્વના વહીવટી સુધારા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. હવે **₹5 કરોડ** સુધીનું ટર્નઓવર ધરાવતા વેપારીઓ માટે ઓપ્શનલ 'એન્યુઅલ રિટર્ન ક્વાર્ટરલી પેમેન્ટ' (ARQP) સ્કીમ લાવવામાં આવી છે, જે **1 એપ્રિલ 2027** થી અમલમાં આવશે.
વેપારીઓને મળશે મોટી રાહત
8 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ મળેલી 57મી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં સરકારે ટેક્સના દરોમાં ફેરફાર કરવાને બદલે પાલન (Compliance) પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાની દિશામાં કામ કર્યું છે. આ સુધારાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ'ને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
ARQP સ્કીમ અને પ્રોસિક્યુશનમાં ફેરફાર
- ARQP સ્કીમ: જે વેપારીઓનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ₹5 કરોડ સુધીનું છે, તેમને હવે વારંવાર રિટર્ન ભરવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળશે. તેઓ હવે ક્વાર્ટરલી પેમેન્ટ કરી શકશે, જેનાથી વહીવટી ખર્ચમાં ઘટાડો થશે.
- પ્રોસિક્યુશન લિમિટ: ગુનાહિત કાર્યવાહી (Criminal Prosecution) માટેની મર્યાદા ₹1 કરોડથી વધારીને ₹5 કરોડ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ટેક્સ અધિકારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા પણ પાછી ખેંચી લેવામાં આવી છે, જે વેપારીઓ માટે ખૂબ મોટી રાહત ગણાય છે.
- પેનલ્ટીમાં ઘટાડો: નાની પ્રક્રિયાગત ભૂલો માટે દંડની રકમ ₹25,000 થી ઘટાડીને ₹10,000 કરી દેવામાં આવી છે.
જૂના વિવાદોનો અંત
સરકારે ટેક્સ નોટિસ માટે ₹10,000 ની લઘુત્તમ મર્યાદા નક્કી કરી છે. આનાથી નીચેની રકમના તમામ જૂના નોટિસ પાછા ખેંચી લેવામાં આવશે, જેનો સીધો લાભ અંદાજે 12 લાખ વેપારીઓને મળશે અને તેઓ કાયદાકીય ગૂંચવણોમાંથી મુક્ત થઈ શકશે.
આગામી સમય
આ તમામ ફેરફારો 1 એપ્રિલ 2027 થી લાગુ થશે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ફેરફારોનો વાસ્તવિક લાભ કાયદાકીય સુધારાઓ અને ગ્રાઉન્ડ લેવલ પરના અમલીકરણ પર નિર્ભર રહેશે, તેથી વેપારીઓએ આગામી સમયમાં આવનારા સરકારી નોટિફિકેશન પર નજર રાખવી જરૂરી છે.