દેશના 10-Year Government Bond Yields શુક્રવારે **7.31%** ની સપાટીએ પહોંચ્યા છે, જે છેલ્લા ત્રણ વર્ષનો ઉચ્ચતમ સ્તર છે. RBI દ્વારા મોંઘવારીને કાબૂમાં લેવા માટે લિક્વિડિટી ઘટાડવાના સંકેતો બાદ આ તેજી જોવા મળી છે, જેની અસર બેન્કિંગ સેક્ટર અને કોર્પોરેટ લોન પર પડી શકે છે.
ભારતીય બોન્ડ માર્કેટમાં શુક્રવારે ભારે હલચલ જોવા મળી હતી, જેમાં બેન્ચમાર્ક 10-Year Government Security Yield વધીને 7.31% પર પહોંચી ગઈ છે. આ સ્તર છેલ્લા 3 વર્ષમાં સૌથી વધુ છે. આ વધારો રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા 7 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50% કરવાની જાહેરાત બાદ આવ્યો છે.
લિક્વિડિટી વિથડ્રોઅલની અસર
આ વધતી જતી યિલ્ડનું મુખ્ય કારણ સેન્ટ્રલ બેંકની 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' (Calibrated Tightening) પોલિસી છે. વધતી મોંઘવારીને ડામવા માટે RBI હવે બેન્કિંગ સિસ્ટમમાંથી વધારાની રોકડ (Excess Cash) પાછી ખેંચવાની યોજના બનાવી રહી છે. 13 ઓક્ટોબરે યોજાનાર ઓપન માર્કેટ ઓપરેશન (OMO) દ્વારા RBI સિસ્ટમમાંથી લગભગ ₹1 લાખ કરોડ જેટલી રકમ શોષી શકે છે. સિસ્ટમમાં પૈસાની તરલતા ઘટતા ફંડનો ખર્ચ વધે છે, જેની સીધી અસર બોન્ડ યિલ્ડ પર જોવા મળે છે.
બેન્કિંગ સેક્ટર પર દબાણ
આ ટ્રેન્ડ બેન્કો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. ભારતીય બેન્કોએ તેમના એસેટ્સનો મોટો હિસ્સો સરકારી બોન્ડ્સમાં રોકેલો હોય છે. જ્યારે બોન્ડ યિલ્ડ વધે છે, ત્યારે હાલના બોન્ડની કિંમતમાં ઘટાડો થાય છે, જેના કારણે બેન્કોએ તેમના પોર્ટફોલિયોનું મૂલ્ય ઘટાડવું પડે છે અને તેને કારણે તેમના નાણાકીય પરિણામોમાં નુકસાન નોંધાઈ શકે છે. રોકાણકારો આ બાબત પર ખાસ નજર રાખી રહ્યા છે કારણ કે તે સીધી રીતે બેન્કોના ટ્રેઝરી ઇનકમ અને ક્વાર્ટરલી પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે.
લોન પર વ્યાજદરમાં વધારો
બ્રોડર ઇકોનોમી માટે, વધતી બોન્ડ યિલ્ડનો અર્થ એ છે કે લોન લેવી મોંઘી થશે. 10-Year Yield એ બેન્ચમાર્ક ગણાય છે, જેના આધારે બેન્કો કોર્પોરેટ લોન અને લાંબા ગાળાની ગ્રાહક લોનના વ્યાજદર નક્કી કરે છે. જો યિલ્ડ ઊંચા રહેશે, તો કંપનીઓના વિસ્તરણ પ્લાન પર બ્રેક લાગી શકે છે.
આગામી સમયમાં, માર્કેટના ખેલાડીઓ ફુગાવાના આંકડા પર નજર રાખી રહ્યા છે. એનાલિસ્ટ્સ હવે 7.5% ના લેવલ પર વોચ રાખી રહ્યા છે. રોકાણકારો માટે હવે RBI ની બોન્ડ વેચાણની પ્રક્રિયા અને વ્યાજદરમાં વધુ વધારા અંગેના સંકેતો સૌથી મહત્વના બની રહેશે.