Indian Railways પોતાની હાઈડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેનોની સ્પીડ વધારીને **110 kmph** કરવા જઈ રહ્યું છે. **120 kmph** ના સફળ ટ્રાયલ બાદ હવે આ ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટને વ્યાપારી ધોરણે શરૂ કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
સ્પીડમાં વધારો અને નવી શરૂઆત
Indian Railways હવે હાઈડ્રોજન ટ્રેનોની ક્ષમતાને વિસ્તારવા માટે તૈયાર છે. હાલમાં હરિયાણાના જીંદ-સોનીપત રૂટ પર આ ટ્રેનો 75 kmph ની ઝડપે ચાલે છે, પરંતુ સફળ ટ્રાયલ બાદ હવે તેને 110 kmph ના સ્ટાન્ડર્ડ સ્પીડ પર લાવવા માટે કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ હાલમાં DEMU રેક્સમાં હાઈડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ્સ ફિટ કરીને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવાના લક્ષ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યો છે.
આર્થિક અને ટેકનિકલ પડકારો
જોકે, ગ્રીન એનર્જી તરફનું આ પગલું મહત્વનું છે, પરંતુ તેની સામે આર્થિક વ્યવહારુતા (Economic Viability) સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. એક્સપર્ટ્સ માને છે કે હાઈડ્રોજનની એનર્જી ચેઈન સામાન્ય ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનો કરતા ઓછી કાર્યક્ષમ છે, જેના કારણે લાંબા ગાળે આ ટ્રેનોનો ઓપરેશનલ ખર્ચ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, હાઈડ્રોજન સ્ટોરેજ અને રિફ્યુઅલિંગ સ્ટેશનો માટે જે પ્રકારના મોટા કેપિટલ એક્સપેન્ડિચરની જરૂર છે, તે ઇલેક્ટ્રિક લાઈન વિસ્તારવા કરતા વધુ જટિલ છે.
નેટવર્ક મોર્ડનાઈઝેશન
Indian Railways હાઈડ્રોજન ટ્રેન સાથે અન્ય મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર પણ ધ્યાન આપી રહ્યું છે. જેમાં Vande Bharat સ્લીપર ટ્રેન સેવાઓનો વિસ્તાર અને ઈન્દોર-માનમાડ રેલ્વે લાઈન જેવા મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ સામેલ છે. વર્ષ 2028 માં યોજાનાર ઉજ્જૈન સિંહસ્થ કુંભ મેળાને ધ્યાનમાં રાખીને રેલવે નેટવર્કની ક્ષમતા વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે રેલવે તંત્ર આ નવી ટેકનોલોજી અને ઓપરેશનલ ખર્ચ વચ્ચે કેવી રીતે સંતુલન જાળવે છે.