Indian Railways હવે ફ્રેઈટ ઓપરેશન્સને વધુ સ્માર્ટ બનાવવા માટે AI (Artificial Intelligence) નો ઉપયોગ કરી રહી છે. જૂની મેન્યુઅલ પદ્ધતિઓને બદલીને હવે ડિજિટલ મોનિટરિંગ દ્વારા વેગનનું હેલ્થ ચેકઅપ કરવામાં આવશે, જેથી માલસામાનની હેરફેર ઝડપી અને સુરક્ષિત બને.
ટેક-ડ્રિવન મેન્ટેનન્સ અને નવી ટેક્નોલોજી
રેલવે હવે મેન્યુઅલ ઇન્સ્પેક્શનને બદલે ડેટા-ડ્રિવન સિસ્ટમ તરફ વળી છે. Machine Vision Inspection Systems (MVIS) જેવી આધુનિક ટેક્નોલોજી દ્વારા ટ્રેન જ્યારે ચાલતી હોય ત્યારે જ તેના વેગનમાં રહેલી ખામીઓ કે છૂટા પડેલા પાર્ટ્સ શોધી શકાય છે. આનાથી ટ્રેનને વારંવાર રોકવાની જરૂરિયાત ઘટશે.
પ્રોજેક્ટ DRISHTI અને આધુનિક સાધનો
IIT Guwahati સાથે મળીને શરૂ કરાયેલ Project DRISHTI વેગન ઇન્સ્પેક્શનને વેગ આપશે. આ ઉપરાંત, રેલવેએ 24 Wheel Impact Load Detectors (WILD) અને 25 Online Monitoring of Rolling Stock (OMRS) સિસ્ટમ્સ ઇન્સ્ટોલ કરી છે. આ સાધનો થર્મલ પેટર્ન અને મિકેનિકલ ઘસારા પર સતત નજર રાખે છે, જેથી મોટી દુર્ઘટના કે મોડા પડવાની સમસ્યા અગાઉથી જ ટાળી શકાય.
સ્ટ્રેટેજિક લક્ષ્યાંક અને માર્કેટ શેર
રેલવે આગામી 5 થી 10 વર્ષમાં પોતાનો ફ્રેઈટ માર્કેટ શેર વધારીને 40% સુધી લઈ જવા માંગે છે. હાલમાં રોડ ટ્રાન્સપોર્ટનો દબદબો છે, પરંતુ વધુ વિશ્વસનીય અને ટેક-સક્ષમ સેવા આપીને રેલવે આ સ્પર્ધામાં આગળ વધવા માંગે છે. ગ્રાહકોની ફરિયાદો માટે 'Madad' પોર્ટલ પણ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
નાણાકીય અને ઓપરેશનલ પડકારો
આ આધુનિકીકરણ પાછળ મોટા ખર્ચ અને જૂના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે નવી ટેકનોલોજીને જોડવાના પડકારો છે. રેલવેના ઓપરેટિંગ માર્જિન ઘણા પાતળા છે અને Indian Railway Finance Corporation (IRFC) દ્વારા સતત દેવું વ્યવસ્થાપિત કરવાનું પણ છે. સાયબર સુરક્ષાના જોખમો અને અલગ-અલગ ઝોનમાં પ્રોટોકોલનું માનકીકરણ કરવું એ પણ આગામી સમયમાં મોટી કસોટી હશે.