Railway Board એ તમામ ઝોન્સને ટેન્ડર ડોક્યુમેન્ટ્સમાં કોઈ ચોક્કસ બ્રાન્ડનું નામ ન લખવા આદેશ આપ્યો છે. હવેથી માત્ર જનરિક સ્પેસિફિકેશન્સ અને Bureau of Indian Standards (BIS) ના નિયમો જ લાગુ પડશે, જેનો હેતુ મોનોપોલી તોડીને સ્પર્ધા વધારવાનો છે.
બદલાતા નિયમો અને પારદર્શિતા
Railway Board નો આ આદેશ સરકારી ટેન્ડરિંગમાં રહેલી મનમાનીને રોકવા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. અત્યાર સુધી અમુક ટેન્ડર્સમાં ચોક્કસ બ્રાન્ડના નામનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવતો હતો, જેના કારણે ગણતરીની કંપનીઓને જ કામ મળતું હતું. હવે, રેલવે માત્ર BIS ના માપદંડોને અનુસરશે, જેથી કોઈપણ ક્વોલિફાઈડ વેન્ડર બિડિંગમાં ભાગ લઈ શકશે.
પ્રોક્યોરમેન્ટનું કદ અને પડકારો
આ નિર્ણયનું મહત્વ એટલા માટે છે કારણ કે FY27 માટે રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એસેટ્સ પાછળ ₹2.93 લાખ કરોડનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. હાલમાં રેલવેનું નેટવર્ક 2,42,000 થી વધુ પ્રકારની વસ્તુઓનું મેનેજમેન્ટ કરે છે અને 306 ડેપો ધરાવે છે. આટલા વિશાળ નેટવર્કમાં પ્રોક્યોરમેન્ટ પ્રોસેસનું સ્ટાન્ડર્ડાઈઝેશન કરવું એક મોટો ઓપરેશનલ પડકાર છે.
વેન્ડર્સ અને રોકાણકારો પર અસર
જે કંપનીઓ અત્યાર સુધી રેલવેના ટેન્ડરમાં 'પ્રિફર્ડ વેન્ડર' તરીકે લાભ મેળવતી હતી, તેમના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. સ્પર્ધા વધવાથી ભાવમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે, જે રેલવે માટે તો સારું છે પરંતુ જૂના સપ્લાયર્સ માટે ચેતવણી સમાન છે.
જોકે, એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે જો ટેકનિકલ ડેફિનેશન્સ બરાબર નહીં હોય, તો ક્વોલિટી સાથે સમાધાન થવાનું જોખમ રહેલું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ નવી પોલિસીનો અમલ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કેટલી ઝડપથી અને અસરકારક રીતે થાય છે.