ઘણા ભારતીય રોકાણકારો ડાયવર્સિફિકેશનના નામે ઢગલાબંધ SIP ચલાવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જરૂર કરતા વધુ ફંડ રાખવાથી પોર્ટફોલિયોમાં સમાન લાર્જ-કેપ સ્ટોક્સ ભેગા થાય છે? વધારાના ખર્ચ અને જોખમથી બચવા માટે જાણો કેવી રીતે પોર્ટફોલિયોને શોર્ટ-લિસ્ટ કરવો.
ભારતીય રોકાણકારોમાં એવી માન્યતા છે કે અલગ-અલગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસના ૫ થી ૬ SIP રાખવાથી પોર્ટફોલિયો સુરક્ષિત બને છે. પરંતુ હકીકત એ છે કે વધારે ફંડ એટલે વધુ સુરક્ષા નહીં, પણ ક્યારેક એક જ પ્રકારના શેરમાં રોકાણનું કેન્દ્રીકરણ (Concentration) થઈ જાય છે.
લાર્જ-કેપ ઓવરલેપની સમસ્યા
સેબી (SEBI) ના નિયમો મુજબ, લાર્જ-કેપ ફંડોએ તેમની ૮૦% થી વધુ એસેટ્સ ટોપ ૧૦૦ કંપનીઓમાં રોકવી પડે છે. આ કારણે મોટાભાગના ફંડ્સ એક જ કંપનીઓમાં રોકાણ કરે છે. જો તમારી પાસે ત્રણ અલગ-અલગ લાર્જ-કેપ ફંડ હોય, તો શક્ય છે કે તે ત્રણેય એક જ ઈન્ડેક્સને ફોલો કરી રહ્યા હોય, જેનો અર્થ છે કે તમારું જોખમ ઘટવાને બદલે એક જ જગ્યાએ કેન્દ્રિત થઈ ગયું છે.
કેવી રીતે તપાસવું?
તમારો પોર્ટફોલિયો ખરેખર ડાયવર્સિફાઇડ છે કે નહીં તે જાણવા માટે ફંડના નામ જોવાને બદલે તેના હોલ્ડિંગ્સ જુઓ. દરેક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસ દર મહિને પોર્ટફોલિયો ડિસ્ક્લોઝર જાહેર કરે છે. ઉપરાંત, સેક્ટર કોન્સન્ટ્રેશન પર ધ્યાન આપો. જો તમારા અલગ ફંડ્સ ફક્ત ફાઈનાન્શિયલ કે ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં જ રોકાયેલા હોય, તો માર્કેટ સાયકલ દરમિયાન તમને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
પોર્ટફોલિયો સુધારવાની વ્યૂહરચના
જો તમને લાગે કે તમારા પોર્ટફોલિયોમાં વધુ ઓવરલેપિંગ છે, તો તરત જ બધા યુનિટ્સ વેચવાની ભૂલ ન કરો. આમ કરવાથી એક્ઝિટ લોડ અને કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સનો ફટકો પડી શકે છે. તેના બદલે, જે ફંડ્સમાં જરૂર નથી તેના SIP બંધ કરી દો અને તે રકમ તમારી પસંદગીના મજબૂત ફંડ્સમાં રીડાયરેક્ટ કરો.
યાદ રાખો
સાચું ડાયવર્સિફિકેશન અલગ-અલગ એસેટ ક્લાસ મિક્સ કરવામાં છે, જેમ કે ઈક્વિટી સાથે ડેટ ફંડ્સ ઉમેરવા. તમારી રોકાણની સ્ટેટમેન્ટ તપાસતી વખતે SIPની સંખ્યાને બદલે તેમાં રહેલા અન્ડરલાઈંગ હોલ્ડિંગ્સ પર ફોકસ કરો.