રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગમાં 'થ્રી-બકેટ' સ્ટ્રેટેજી ખૂબ જ અસરકારક છે. આ પદ્ધતિ તમારી સંપત્તિને ત્રણ ભાગમાં વહેંચે છે જેથી માર્કેટમાં ગમે તેવી મંદી હોય, તમારા ખર્ચ પર કોઈ અસર ન પડે અને લાંબા ગાળે સારું રિટર્ન મળી શકે.
નિવૃત્તિ પછીનું આયોજન કરતી વખતે સૌથી મોટો પડકાર એ હોય છે કે રોજિંદા ખર્ચ અને લાંબા ગાળાના ફુગાવા (Inflation) સામે કેવી રીતે લડવું. 'થ્રી-બકેટ' સ્ટ્રેટેજી આ મુશ્કેલીનો સરળ ઉકેલ છે, જેમાં તમારા કુલ ફંડને ત્રણ અલગ-અલગ બકેટમાં વહેંચવામાં આવે છે.
૧. લિક્વિડિટી બકેટ ('Now' Bucket)
આ બકેટમાં ૧ થી ૩ વર્ષના ઘરખર્ચ જેટલી રકમ રાખવામાં આવે છે. આ રકમ સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ કે લિક્વિડ ફંડમાં હોવી જોઈએ જેથી જરૂર પડે ત્યારે તરત મળી રહે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે માર્કેટ ખરાબ હોય ત્યારે પણ તમારે તમારા અન્ય રોકાણો વેચવા ન પડે.
૨. સેફ્ટી બકેટ ('Soon' Bucket)
આ બકેટ આગામી ૩ થી ૭ વર્ષના ખર્ચ માટે છે. તેમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD), ગવર્મેન્ટ સિક્યોરિટીઝ કે શોર્ટ-ટર્મ ડેટ ફંડ્સમાં રોકાણ કરવું જોઈએ. આ ફંડ તમારા લિક્વિડિટી બકેટને રિફિલ કરવાનું કામ કરે છે.
૩. ગ્રોથ બકેટ ('Later' Bucket)
બાકી વધેલી રકમને ઇક્વિટી કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકવી જોઈએ. આનો સમયગાળો ૭ વર્ષથી વધુ હોય છે. તેનો હેતુ લાંબા ગાળે ફુગાવાને માત આપીને કેપિટલ વધારવાનો છે. લાંબો સમય હોવાથી ટૂંકા ગાળાની વોલેટિલિટીની અહીં ચિંતા કરવાની રહેતી નથી.
રિટર્ન રિસ્ક અને રીબેલેન્સિંગનું મહત્વ
રિટાયરમેન્ટમાં સૌથી મોટું જોખમ 'સિક્વન્સ-ઓફ-રિટર્ન્સ' રિસ્ક છે. જો શરૂઆતના વર્ષોમાં જ માર્કેટ પડે અને તમારે ફંડ ઉપાડવું પડે, તો મૂડી ઝડપથી ઘટી જાય છે. આ બકેટ સિસ્ટમ તમને એ સમયમાં પણ સુરક્ષિત રાખે છે. ઉપરાંત, દર વર્ષે પોર્ટફોલિયોનું રીબેલેન્સિંગ કરવું જરૂરી છે. જ્યારે માર્કેટ વધે ત્યારે ગ્રોથ બકેટમાંથી નફો બુક કરી સેફ્ટી બકેટ ભરવું અને જ્યારે માર્કેટ ઘટે ત્યારે ડર્યા વગર આ પ્લાનને વળગી રહેવું એ જ સફળતાની ચાવી છે.