તહેવારોની સીઝનમાં સેલ્સની લાલચમાં અનેક EMI લેવા એ એક સાયલન્ટ ટ્રેપ બની શકે છે. જો તમારું દેવું તમારી માસિક આવકના **35%** થી વધી જાય, તો તમે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકો છો અને તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને પણ મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
ફેસ્ટિવ સીઝન એટલે શોપિંગનો માહોલ, પરંતુ આ વર્ષે 'ફ્રિક્શનલેસ' ક્રેડિટની લાલચે પર્સનલ ફાઇનાન્સ સામે મોટો પડકાર ઉભો કર્યો છે. રીટેલર્સ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા આક્રમક રીતે પ્રમોટ કરવામાં આવતી 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) સ્કીમ્સ અને ક્રેડિટ કાર્ડ EMI મોંઘી વસ્તુઓને સસ્તી હોવાનો ભ્રમ પેદા કરે છે. આ વ્યૂહરચના ગ્રાહકોને 'EMI Stacking' એટલે કે એકસાથે અનેક EMI લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે, જેનાથી તેમની નેટ ઇન્કમ પર પડનારી લાંબાગાળાની અસરનો અંદાજ રહેતો નથી.
નાની રકમનો મોટો ખતરો
નાના-નાના હપ્તાઓ ક્યારેક વસ્તુની સાચી કિંમતને છુપાવી દે છે. દાખલા તરીકે, ₹40,000 ની કોઈ વસ્તુ હોય અને તેનો હપ્તો માત્ર ₹4,000 હોય તો તે સસ્તું લાગે છે. પરંતુ જ્યારે ગ્રાહક આવા ત્રણ-ચાર કમિટમેન્ટ એકસાથે લે છે, ત્યારે મહિનાની શરૂઆત પહેલા જ તેમની આવકનો મોટો હિસ્સો બ્લોક થઈ જાય છે.
Debt-to-Income રેશિયોનું મહત્વ
પર્સનલ ફાઇનાન્સમાં એક મહત્વનો નિયમ છે—તમારો કુલ દેવું-આવકનો ગુણોત્તર (Debt-to-Income Ratio) ક્યારેય 35% થી વધવો જોઈએ નહીં. જો આ રેશિયો 40% ને વટાવી જાય, તો ક્રેડિટ બ્યુરો તમને 'હાઈ-રિસ્ક' ગ્રાહક તરીકે ગણવા લાગે છે. મેડિકલ ઇમરજન્સી કે આવકમાં ઘટાડો થાય ત્યારે આ EMI બોજ ડિફોલ્ટ તરફ દોરી જાય છે, જે તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને લાંબાગાળે ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે.
ફાઇનાન્શિયલ કંટ્રોલ કેવી રીતે મેળવવો?
- લોન ઓડિટ: તમારી તમામ એક્ટિવ લોન, તેના વ્યાજ દરો અને બાકી મુદતની યાદી બનાવો.
- ડેબ્ટ સ્નોબોલ: નાના દેવાને પહેલા પૂરા કરીને આત્મવિશ્વાસ વધારો અથવા ઉંચા વ્યાજવાળા દેવાને પહેલા ખતમ કરો.
- ઇમરજન્સી ફંડ: તમારા 3 થી 6 મહિનાના ખર્ચ જેટલું ઇમરજન્સી ફંડ અલગ રાખવું ખૂબ જ અનિવાર્ય છે, જેથી નવી ઉંચા વ્યાજવાળી લોન લેવાની જરૂર ન પડે.