ભારતમાં જીવનસાથીને ભેટમાં આપેલી સંપત્તિ પર ગિફ્ટ ટેક્સ નથી લાગતો, પરંતુ તેમાંથી થતી આવક પર 'ક્લબિંગ' (Clubbing) ના નિયમો લાગુ પડે છે. એટલે કે, ગિફ્ટ કરેલી રકમ પર થતી કમાણી પર ટેક્સ ભરવાની જવાબદારી તમારી (દાન આપનારની) રહેશે.
ભારતમાં પત્ની કે પતિને પૈસા, શેર કે અન્ય સંપત્તિ ગિફ્ટમાં આપવી સામાન્ય છે અને આવી ટ્રાન્સફર પર ગિફ્ટ ટેક્સ લાગતો નથી. પરંતુ જ્યારે આ મૂડીમાંથી આવક શરૂ થાય, ત્યારે ટેક્સના નિયમો બદલાઈ જાય છે. ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 1961 અને 2025 ના પ્રોવિઝન્સ મુજબ, જો સંપત્તિ 'પર્યાપ્ત વળતર' (Adequate Consideration) વગર આપવામાં આવી હોય, તો તેમાંથી થતી આવકને ગિફ્ટ આપનારની આવકમાં ઉમેરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને 'ક્લબિંગ' કહેવાય છે.\n\n### ક્લબિંગ કેવી રીતે કામ કરે છે?\n\nટેક્સ વિભાગના મતે, ગિફ્ટ આપેલી મૂડીમાંથી થતી પ્રાથમિક આવક પર દાન આપનારનો જ અધિકાર ગણાય છે. દાખલા તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની પત્નીને ફંડ આપે અને તેમાંથી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) દ્વારા વ્યાજ મળે, તો તે વ્યાજની આવક પત્નીના બદલે પતિએ પોતાના રિટર્નમાં દર્શાવવી પડે છે. આ નિયમ પત્નીના આર્થિક જ્ઞાન કે રોકાણના સંચાલન પર આધાર રાખતો નથી.\n\nઇન્વેસ્ટર્સે બે પ્રકારની કમાણી વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જોઈએ:\n1. ફર્સ્ટ-જનરેશન ઇન્કમ: ગિફ્ટ કરેલી મૂડી પર મળેલું સીધું વળતર, જે દાન આપનારની આવકમાં ક્લબ થશે.\n2. સેકન્ડ-જનરેશન ઇન્કમ: જો પત્ની મળેલા નફાને ફરીથી રોકાણ (Reinvest) કરે, તો તેમાંથી થતી આવક પત્નીના નામે ગણાય છે, જો તે રેકોર્ડ પર સ્પષ્ટ અલગ દર્શાવેલું હોય.\n\n### રેકોર્ડ રાખવાનું મહત્વ\n\nઆજકાલ AIS (Annual Information Statement) અને Form 26AS ના કારણે ટેક્સ વિભાગ પાસે તમામ નાણાકીય વ્યવહારોનો ડેટા ઓટોમેટિક પહોંચે છે. જો યોગ્ય રિપોર્ટિંગ ન થાય તો ટેક્સ નોટિસ આવવાની શક્યતા વધી જાય છે.\n\n### નિયમ પાલન ન કરવાના જોખમો\n\nજો ક્લબિંગ ઇન્કમ યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં ન આવે, તો ટેક્સની માંગ અને વ્યાજ ઉપરાંત, ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 270A હેઠળ ભારે દંડની જોગવાઈ છે. આથી, દરેક ઇન્વેસ્ટરે ગિફ્ટની તારીખ, રકમ અને તેના પર મળતા વળતરનો લેખિત રેકોર્ડ રાખવો જોઈએ જેથી ટેક્સ ફાઇલિંગ વખતે કોઈ ગેરસમજ ન રહે.