ગિફ્ટમાં મળેલી જ્વેલરી વેચીને ઘર ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? તો આ ટેક્સના નિયમો જાણવા ખૂબ જરૂરી છે

ઘણા લોકો એવું માને છે કે લગ્ન કે પરિવાર તરફથી ભેટમાં મળેલી જ્વેલરી ટેક્સ-ફ્રી છે, તેથી તેને વેચતી વખતે પણ કોઈ ટેક્સ નહીં લાગે. આ એક મોટી ગેરસમજ છે. જ્યારે તમે આવી જ્વેલરી વેચીને પ્રોપર્ટીમાં રોકાણ કરો છો, ત્યારે તે ઇન્કમ ટેક્સના કાયદા હેઠળ ટેક્સપાત્ર બની જાય છે.

કેલ્ક્યુલેશનની જાળ (The Calculation Trap)

ટેક્સપેયર્સ માટે સૌથી મોટું જોખમ 'કોસ્ટ ઓફ એક્વિઝિશન' (Cost of Acquisition) ની ખોટી ગણતરીનું છે. ઘણાને લાગે છે કે જે દિવસે જ્વેલરી મળી, તે દિવસની કિંમત ગણાય. પરંતુ, નિયમ મુજબ ભેટમાં મળેલી સંપત્તિની ખરીદ કિંમત તે ગણાય છે જે મૂળ માલિકે તેને ખરીદવા માટે ચૂકવી હતી. જો તમારી પાસે અસલ ઇનવોઇસ ન હોય, તો ટેક્સ વિભાગ તેને શૂન્ય (Nil) ગણી શકે છે, જેનાથી આખી રકમ પર ટેક્સ લાગી શકે છે.

હોલ્ડિંગ પિરિયડની ગણતરીમાં પણ તમારે મૂળ માલિકે જ્વેલરી કેટલા સમય રાખી હતી તે પણ ઉમેરવી પડશે. જો આ સમયગાળો 24 મહિના કે તેથી ઓછો હોય, તો તે શોર્ટ-ટર્મ કેપિટલ ગેઈન ગણાશે. જો તે 24 મહિનાથી વધુ હોય, તો તેને લોન્ગ-ટર્મ કેપિટલ એસેટ ગણીને 12.5% નો ફ્લેટ ટેક્સ લાગશે.

સેક્શન 54F હેઠળ ટેક્સ રાહત કેવી રીતે મેળવવી?

જો તમે જ્વેલરી વેચીને મળેલી રકમમાંથી નવું ઘર ખરીદવા માંગતા હોવ, તો તમે 'ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ'ની કલમ 54F હેઠળ મુક્તિ મેળવી શકો છો. આ માટે, વેચાણના એક વર્ષ પહેલાં અથવા બે વર્ષ પછી રહેણાંક મકાનમાં રોકાણ કરવું જરૂરી છે.

જોકે, આમાં કેટલીક શરતો છે. જો તમારી પાસે પહેલેથી જ એક કરતાં વધુ મકાન હોય, તો તમે આ લાભ ન લઈ શકો. ઉપરાંત, નવું ઘર ખરીદ્યા પછી તેને અમુક સમય સુધી જાળવી રાખવું ફરજિયાત છે. નિયમોનું પાલન ન કરવાથી ટેક્સ વિભાગ તમારી છૂટ પાછી ખેંચી શકે છે અને તમારે વ્યાજ સાથે ટેક્સ ભરવો પડી શકે છે.

જોખમ કેવી રીતે ઘટાડવું?

તમારી પાસે ગિફ્ટ ડીડ (Gift Deed) અને મૂળ ખરીદીના બિલ હોવા ખૂબ જરૂરી છે. તેના વિના તમે ટેક્સ લાયબિલિટી ઘટાડવા માટેના દાવા સાબિત કરી શકશો નહીં. કોઈપણ મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પહેલાં ટેક્સ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી અને તમારી પાત્રતા તપાસવી હિતાવહ છે.