ITR Filing: પગારદાર કર્મચારીઓ માટે ખાસ! ટેક્સ ભરતા પહેલા AIS અને Form 26AS ચેક કરો

આવકવેરા રિટર્ન (Income Tax Return) ભરવાની સિઝન શરૂ થઈ ગઈ છે, ત્યારે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે પગારદાર વ્યક્તિઓએ પોતાની નાણાકીય લેવડદેવડની સંપૂર્ણ સમીક્ષા કરવી અત્યંત આવશ્યક છે. યોગ્ય ફાઇલિંગ માટે આવકના સ્ત્રોતો, ટેક્સ નિયમો અને લાગુ પડતા કપાત (deductions) ની સમજ હોવી જરૂરી છે.

આવશ્યક ચકાસણીના સાધનો

આવકવેરા વિભાગ (Income Tax Department) આ સમીક્ષા માટે બે મુખ્ય સંસાધનો પૂરા પાડે છે: એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS) અને ફોર્મ 26AS. આ તમારા નાણાકીય વ્યવહારો અને TDS (Tax Deducted at Source) ને ક્રોસ-રેફરન્સ કરવા, તેમજ સરકારી રેકોર્ડ સાથે તમારા ટેક્સ ફાઇલિંગના મેચિંગને સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિર્ણાયક છે.

AIS અને ફોર્મ 26AS ને સમજવું

AIS તમારા નાણાકીય પ્રવૃત્તિઓનો વિગતવાર સારાંશ આપે છે, જેમાં પગાર, TDS, બેંક વ્યાજ, ડિવિડન્ડ અને શેરના વ્યવહારોનો સમાવેશ થાય છે. ફોર્મ 26AS એ તમારા PAN (Permanent Account Number) સાથે જોડાયેલ એકીકૃત ટેક્સ સ્ટેટમેન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેમાં TDS, TCS (Tax Collected at Source), એડવાન્સ ટેક્સની ચુકવણી, સેલ્ફ-અસેસમેન્ટ ટેક્સ, રિફંડ, અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણ, પ્રોપર્ટી ખરીદી અને શેરના વેચાણ જેવા મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય સોદાઓની વિગતો દર્શાવવામાં આવે છે.

કરદાતાઓએ શું ચકાસવું જોઈએ?

જે પગારદાર કરદાતાઓને ઓડિટની જરૂર નથી, તેમના માટે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે આવકવેરા રિટર્ન ફાઈલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ, 2026 છે. ટેક્સ નોટિસ અથવા રિફંડમાં વિલંબ ટાળવા માટે, એ અત્યંત જરૂરી છે કે તમારા આવકવેરા રિટર્નની (ITR) માહિતી તમારા AIS અને ફોર્મ 26AS માંના ડેટા સાથે બરાબર મેળ ખાતી હોય.

કરદાતાઓએ તેમના AIS માંની વિગતો જેવી કે પગાર અને પેન્શનની આવક, બેંક વ્યાજ, TDS, ડિવિડન્ડની આવક, શેર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના વ્યવહારો, ભાડાની આવક, વિદેશી રેમિટન્સ, ટેક્સ રિફંડ અને PAN સંબંધિત માહિતી ચકાસવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, Specified Financial Transactions (SFT), GST ડેટા અને ચલણ ચુકવણીની પણ સમીક્ષા કરવી જોઈએ. તેવી જ રીતે, ફોર્મ 26AS માં પગાર અને વ્યાજ પરના TDS, TCS, એડવાન્સ ટેક્સ, સેલ્ફ-અસેસમેન્ટ ટેક્સની ચુકવણી, રિફંડ, અને શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને પ્રોપર્ટી સંબંધિત ઉચ્ચ-મૂલ્યના વ્યવહારો ચકાસવા જોઈએ.

જો તમને આ ફોર્મ્સમાં કોઈ વિસંગતતાઓ, ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ અથવા ભૂલો જણાય, તો તમે ઇન્કમ ટેક્સ પોર્ટલ દ્વારા પ્રતિસાદ (feedback) આપી શકો છો અને સુધારા માટે વિનંતી કરી શકો છો.