રોકાણકારો માટે 200%+ નો જંગી નફો, પણ હવે શું?
Sovereign Gold Bond (SGB) 2020-21 Series VII ના રોકાણકારો 20 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ તેમની પોલિસીમાંથી મબલક વળતર મેળવી શકશે. RBI દ્વારા નક્કી કરાયેલ યુનિટ દીઠ ₹15,254 નો રિડેમ્પશન ભાવ, ઇશ્યૂ સમયે ₹5,051 (ઓનલાઈન સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે ₹5,001) ના ભાવે ખરીદનારા રોકાણકારો માટે 200% થી વધુનો કેપિટલ ગેઇન (Capital Gain) દર્શાવે છે. આ સિવાય, બોન્ડ પર મળતું 2.5% વાર્ષિક વ્યાજ પણ રોકાણને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. હાલમાં 24-કેરેટ સોનાનો ભાવ આશરે ₹15,500 પ્રતિ ગ્રામની આસપાસ છે, જે સોનાની કિંમતમાં થયેલા નોંધપાત્ર વધારાની પુષ્ટિ કરે છે.
SGBs હંમેશા સોનાના ભાવ ટ્રેકિંગ, ગેરંટીડ વ્યાજ અને ટેક્સ ફાયદાઓનું અનોખું મિશ્રણ પૂરું પાડતા આવ્યા છે. તેઓ ફિઝિકલ ગોલ્ડ (Physical Gold) નો સારો ડિજિટલ વિકલ્પ હતા, જેમાં સ્ટોરેજ અને શુદ્ધતાની ચિંતા નહોતી, ઉપરાંત તેના પર સોવરિન ગેરંટી (Sovereign Guarantee) પણ હતી. Gold Exchange-Traded Funds (ETFs) પણ આવો જ ડિજિટલ વિકલ્પ આપે છે, જેમાં વધુ લિક્વિડિટી (Liquidity) અને ફ્લેક્સિબિલિટી (Flexibility) હોય છે, પરંતુ તેમાં SGB જેવું વ્યાજ મળતું નથી.
જોકે, હવે ચિત્ર બદલાઈ રહ્યું છે. RBI એ ફેબ્રુઆરી 2025 માં જાહેરાત કરી હતી કે તે નવા SGB ઇશ્યૂ બંધ કરશે. 2015 માં શરૂ કરાયેલી આ સ્કીમનો હેતુ ફિઝિકલ ગોલ્ડની આયાત ઘટાડવાનો અને નાણાકીય બચતને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.
રોકાણકારો માટે ચિંતાનો મુખ્ય વિષય ટેક્સનો બદલાયેલો કાયદો છે. Budget 2026 પછી, 1 એપ્રિલ, 2026 પછી રિડીમ (Redeem) થયેલા SGBs પર થયેલા કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સેબલ (Taxable) હશે. આનો અર્થ એ થયો કે જે રોકાણકારો પ્રીમેચ્યોર રિડેમ્પશન લઈ રહ્યા છે, જેમ કે 2020-21 Series VII ના ધારકો, તેમને તેમના નફા પર કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ ભરવો પડશે, જેનાથી નેટ રિટર્ન (Net Return) ઘટશે. સેકન્ડરી માર્કેટ (Secondary Market) માંથી ખરીદાયેલા બોન્ડ પર, તે કેટલા સમયથી રાખ્યા છે તેની પરવા કર્યા વિના ટેક્સ લાગશે. નવા SGBs બંધ થવાથી, હવે રોકાણકારો માટે સરકાર-સમર્થિત, વ્યાજ-ધરાવતું ડિજિટલ ગોલ્ડ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં. આ પરિસ્થિતિમાં, રોકાણકારો હવે Gold ETFs અથવા ફિઝિકલ ગોલ્ડને પસંદ કરી શકે છે. આ ફેરફાર સૂચવે છે કે સરકાર બચતને અન્ય નાણાકીય સંપત્તિઓ તરફ વાળવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જે SGB યોજનાના ઊંચા ધિરાણ ખર્ચને કારણે પણ હોઈ શકે છે.
