સંતાનોના નામે પ્રોપર્ટી ગિફ્ટ ડીડ (Gift Deed) દ્વારા ટ્રાન્સફર કરવી એ કાયમી નિર્ણય છે જે માતા-પિતાના ભવિષ્યના નિયંત્રણને મર્યાદિત કરે છે. નિર્ણય લેતા પહેલા ટેક્સની અસરો અને વિલ (Will) જેવા વિકલ્પો પર વિચાર કરવો જરૂરી છે.
ગિફ્ટ ડીડનું કાયદાકીય પાસું
જ્યારે તમે રિયલ એસ્ટેટ ટ્રાન્સફર કરવા માટે રજિસ્ટર્ડ ગિફ્ટ ડીડનો ઉપયોગ કરો છો, ત્યારે તે એક કાયમી પ્રક્રિયા બની જાય છે. 'Transfer of Property Act' હેઠળ, એકવાર ડીડ રજિસ્ટર થઈ જાય પછી માલિકી હક તરત જ ટ્રાન્સફર થઈ જાય છે. આ નિર્ણય સામાન્ય રીતે પાછો ખેંચી શકાતો નથી. જો પરિસ્થિતિ બદલાય, તો પણ મિલકત પાછી મેળવવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે, સિવાય કે છેતરપિંડી સાબિત થાય.
વડીલોની સુરક્ષા અને જીવનભરનો હક
ઘણીવાર વડીલો મિલકત ટ્રાન્સફર કર્યા પછી મુશ્કેલીમાં મુકાય છે. આવી સ્થિતિમાં 'Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act' હેઠળ કાયદાકીય રાહત મળી શકે છે, પરંતુ તે લાંબી પ્રક્રિયા છે. આથી, ઘણા નિષ્ણાતો 'Life-interest clause' ઉમેરવાની સલાહ આપે છે, જેથી માલિકી ટ્રાન્સફર થયા પછી પણ માતા-પિતા જીવનભર તે મિલકતમાં રહી શકે.
ટેક્સનું ગણિત અને કેપિટલ ગેઇન્સ
ગિફ્ટ મેળવનાર સંતાનને તે આવક તરીકે ટેક્સપાત્ર નથી, પરંતુ જ્યારે તે ભવિષ્યમાં મિલકત વેચે ત્યારે મુશ્કેલી આવી શકે છે. વેચાણ સમયે Capital Gains Tax ની ગણતરી મૂળ ખરીદ કિંમતના આધારે થાય છે, જે તે સમયે પ્રોપર્ટી ખરીદી હતી, નહીં કે ગિફ્ટ વખતેની વેલ્યુ. July 2024 માં થયેલા ફેરફારો બાદ, જૂના ખરીદ દસ્તાવેજો જાળવી રાખવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, અન્યથા સંતાનોને ઊંચો ટેક્સ ભરવો પડી શકે છે.
વિલ (Will) એક વધુ સારો વિકલ્પ?
ઘણા કિસ્સાઓમાં, ગિફ્ટ ડીડ કરતા વિલ બનાવવું વધુ ફ્લેક્સિબલ રહે છે. વિલથી માલિકી હક મૃત્યુ સુધી તમારી પાસે જ રહે છે, જેથી જરૂર પડ્યે ફેરફાર કરી શકાય છે. ઉપરાંત, વિલમાં ગિફ્ટ ડીડની જેમ સ્ટેમ્પ ડ્યુટીનો ખર્ચ પણ થતો નથી. ભવિષ્યના ઝઘડા ટાળવા માટે, સમગ્ર પ્લાન વિશે પરિવારના તમામ સભ્યો સાથે ખુલીને ચર્ચા કરવી સૌથી હિતાવહ છે.