Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA) એ NPS ના વિતરણ માટે એક નવું ડિજિટલ-ઓન્લી મોડલ પ્રસ્તાવિત કર્યું છે. આ પહેલનો હેતુ ભારતના મોટા વર્કફોર્સને પેન્શન સિસ્ટમ સાથે જોડવાનો છે.
ડિજિટલ મોડલનો ઉદ્દેશ્ય
નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) ને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે PFRDA એ ૨ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ એક ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવ બહાર પાડ્યો છે. અત્યાર સુધી પેન્શન પ્રોડક્ટ્સ માટે ફિઝિકલ બ્રાન્ચ પર નિર્ભર રહેવું પડતું હતું, પરંતુ હવે રેગ્યુલેટર આખી પ્રક્રિયાને ડિજિટલ ટેક્નોલોજી દ્વારા સરળ બનાવવા માંગે છે.
શું બદલાશે?
હાલમાં 'Points of Presence' (PoP) દ્વારા ગ્રાહકોને સર્વિસ આપવામાં આવે છે, જેમાં ફિઝિકલ ઓફિસની જરૂર રહે છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, હવે ફક્ત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા જ ગ્રાહકોનું ઓનબોર્ડિંગ, કોન્ટ્રીબ્યુશન અને એકાઉન્ટ સર્વિસિંગ થઈ શકશે. આ માટે કોઈ ફિઝિકલ ઓફિસની જરૂરિયાત રહેશે નહીં.
આ મોડલ શા માટે મહત્વનું છે?
ડેટા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૫ માં ભારતમાં ૬૧.૬ કરોડ કામ કરતા લોકો હતા, જ્યારે NPS સબસ્ક્રાઇબર્સની સંખ્યા માત્ર ૨.૩ કરોડ ની આસપાસ છે. આ અંતર ઘટાડવા માટે PFRDA હવે LLP, સહકારી મંડળીઓ અને ટ્રસ્ટોને પણ ડિજિટલ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર તરીકે કામ કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે.
નિયમન અને ભવિષ્ય
જોકે ડિસ્ટ્રીબ્યુશન સરળ બનશે, પરંતુ કંપનીઓએ ટેકનોલોજી અને ગવર્નન્સના કડક ધોરણોનું પાલન કરવું પડશે. હાલમાં આ પ્રસ્તાવ પરામર્શ (consultation) ના તબક્કે છે અને ૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધી તેના પર પ્રતિસાદ માંગી શકાય છે. રોકાણકારો માટે આ એક મોટા ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે, જે પેન્શન ફંડ્સમાં ભંડોળનો પ્રવાહ વધારી શકે છે.