જો તમે પણ ઊંચા દેવાના બોજ નીચે દબાયેલા હોવ, તો સ્થિતિ સુધારવા માટે શિસ્તબદ્ધ રણનીતિની જરૂર છે. વધુ વ્યાજવાળી લોન ચૂકવવા પર ધ્યાન આપો, ઈમરજન્સી ફંડ બનાવો અને વધારાની આવકનો ઉપયોગ લોન ઘટાડવા માટે કરો. દેવું ચૂકવવા માટે નવી લોન લેવાની ભૂલ કરવાનું ટાળો, કારણ કે તે લાંબે ગાળે તમારી આર્થિક સ્થિતિ બગાડી શકે છે.
ભારતીય પરિવારો માટે અંગત દેવાનું અસરકારક સંચાલન એ લાંબા ગાળાની આર્થિક સુખાકારીનો પાયો છે. જ્યારે તમારી કમાણીનો મોટો હિસ્સો ફિક્સ્ડ લોનના હપ્તા ચૂકવવામાં જતો રહે, ત્યારે ઘરખર્ચ માટે બહુ ઓછી રકમ બચે છે. આ પરિસ્થિતિ ઘણીવાર નવી લોન લેવા માટે મજબૂર કરે છે, જે આર્થિક મુશ્કેલીનું કારણ બને છે.
નવી લોન લેવાનું જોખમ (The Debt Trap)
નિષ્ણાતો અને RBI જેવી સંસ્થાઓ નવી લોન લઈને જૂની લોન ચૂકવવાની સલાહ આપતી નથી. જોકે આનાથી EMI માં થોડી રાહત મળે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે તમારે ઘણું વધારે વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. આ એક એવું ચક્ર છે જેમાં ફસાયા પછી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ બને છે.
હાઈ-ઈન્ટરેસ્ટ લોનને પ્રાધાન્ય આપો
તમારા તમામ દેવાને તેના વ્યાજ દરના આધારે વર્ગીકૃત કરો. ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા પર્સનલ લોન જેવા દેવા પર વ્યાજ દર ઘણો વધારે હોય છે. વધારાના પૈસાને અલગ-અલગ જગ્યાએ વેડફવાને બદલે, સૌથી મોંઘી લોન એટલે કે જેનું વ્યાજ વધુ છે તેને પહેલાં પૂરી કરવાનું લક્ષ્ય રાખો.
ઈમરજન્સી ફંડનું મહત્વ
દેવું ઘટાડવાની સાથે થોડી રકમ ઈમરજન્સી ફંડ તરીકે રાખવી અનિવાર્ય છે. મેડિકલ બિલ કે ઘરના રિપેરિંગ જેવા અચાનક આવતા ખર્ચ માટે તમારે ફરીથી ક્રેડિટ કાર્ડ કે નવી લોન પર નિર્ભર ન રહેવું પડે તે માટે આ ફંડ એક સુરક્ષા કવચ બની રહેશે.
બોનસ કે વધારાની આવકનો સ્માર્ટ ઉપયોગ
જ્યારે તમને પગાર વધારો કે વાર્ષિક બોનસ મળે, ત્યારે તેને મોજશોખમાં વાપરવાને બદલે લોનના અસલ (Principal) ઘટાડામાં વાપરો. લોન ચૂકવતી વખતે પ્રીપેમેન્ટ પેનલ્ટી (Prepayment Penalty) વિશે અગાઉથી જાણી લેવું જરૂરી છે. RBI ના નિયમો મુજબ બેંકોએ આ શરતો સ્પષ્ટ કરવી પડે છે, જેથી તમે ગણતરી કરી શકો કે વ્યાજમાં કેટલી બચત થશે.
