બાળકોના ભવિષ્ય માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે ઈન્સ્યોરન્સમાં રોકાણ કરતી વખતે કયા નિયમોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે? જાણો SIP અને ઈન્સ્યોરન્સ એપૉઈન્ટી અંગેની મહત્વની માહિતી.
બાળકોના ભવિષ્યના શિક્ષણ કે અન્ય જરૂરિયાતો માટે તેમના નામે રોકાણ કરવું એ સામાન્ય બાબત છે. જોકે, ભારતમાં આ પ્રકારના એસેટ્સનું સંચાલન કરતી વખતે ચોક્કસ કાયદાકીય નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
સગીર વયના બાળકો માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં જ્યારે તમે બાળકના નામે રોકાણ કરો છો, ત્યારે કાયદેસર રીતે તે એકાઉન્ટનો માલિક બાળક જ હોય છે. જોકે, બાળક પોતે નાણાકીય વ્યવહારો કરી શકતું ન હોવાથી, માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલી તેનું સંચાલન કરે છે. એકાઉન્ટ ખોલવા માટે બાળકના જન્મના પુરાવા અને વાલીના કાયદેસરના દસ્તાવેજો જરૂરી છે. આ પ્રક્રિયામાં વાલીએ પોતાનું KYC પૂર્ણ કરવું પડે છે.
૧૮ વર્ષની ઉંમર પછી શું થાય?
સૌથી મહત્વનો તબક્કો ત્યારે આવે છે જ્યારે બાળકની ઉંમર ૧૮ વર્ષ થાય છે. આ સમયે એકાઉન્ટ ઓપરેશન માટે ઓટોમેટિક ફ્રીઝ થઈ જાય છે. કારણ કે હવે તે વ્યક્તિ સગીર નથી, તેથી તેણે પોતે રોકાણનો હવાલો લેવો પડે છે. આ માટે નવા KYC ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી પોતાની બેંક વિગતો અપડેટ કરવી પડે છે. માતા-પિતાએ એ પણ નોંધવું જોઈએ કે બાળકની ઉંમર ૧૮ વર્ષ થતાની સાથે જ તેની તમામ ચાલુ SIP અટકી જશે. જો આ ફેરફાર સમયે તાત્કાલિક પગલાં ન લેવાય, તો જરૂરિયાતના સમયે નાણાં ઉપાડવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
ઈન્સ્યોરન્સમાં 'એપૉઈન્ટી' (Appointee) નું મહત્વ
જીવન વીમાની પોલિસીમાં જો તમે સગીર બાળકને નોમિની બનાવ્યો હોય, તો તેને સીધા નાણાં મળી શકતા નથી. આ માટે ઈન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ પોલિસીધારક પાસે એક પુખ્ત વ્યક્તિને 'એપૉઈન્ટી' તરીકે નિયુક્ત કરાવે છે. આ વ્યક્તિ જ્યાં સુધી બાળક પુખ્ત ન થાય ત્યાં સુધી રકમનું સંચાલન કરે છે. જો તમે એપૉઈન્ટીનું નામ ન લખાવ્યું હોય, તો ક્લેમ સેટલમેન્ટમાં લાંબો વિલંબ અને કાનૂની જટિલતાઓ આવી શકે છે.