₹20 લાખની વાર્ષિક આવક ધરાવતા ભારતીય પગારદાર કર્મચારીઓ માટે Assessment Year 2026-27 માટે આવકવેરા (Income Tax) વિભાગ હેઠળ જૂના, અનેક કપાત ધરાવતા રિજીમ (Old Tax Regime) અને સરળ, નીચા દરે નવા રિજીમ (New Tax Regime) વચ્ચે પસંદગી કરવી પડશે. આ નિર્ણય અંતિમ ટેક્સ બિલ પર સીધી અસર કરશે, જે ઉપલબ્ધ કપાતો (Deductions) પર આધાર રાખે છે.
જૂના ટેક્સ રિજીમમાં કપાતનો લાભ
જૂના ટેક્સ રિજીમમાં, કરદાતાઓ વિવિધ કપાતો અને છૂટછાટોનો લાભ લઈ શકે છે. આમાં સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (Standard Deduction) (₹50,000), સેક્શન 80C હેઠળ રોકાણ (Investment under Section 80C) (₹1.5 લાખ સુધી), હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ (Health Insurance), હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) અને હોમ લોન વ્યાજ (Home Loan Interest) જેવી બાબતો શામેલ છે. આ કપાતો કરપાત્ર આવક (Taxable Income) ને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ₹20 લાખ ની કુલ આવક પર, આ કપાતો લાગુ કર્યા પછી ટેક્સપાત્ર આવક લગભગ ₹12.25 લાખ થઈ શકે છે, જેના પર સેસ (Cess) સહિત અંદાજિત ટેક્સ ₹1.87 લાખ આવી શકે છે.
નવા રિજીમમાં સરળતા અને નીચા રેટ્સ
બીજી તરફ, નવો ટેક્સ રિજીમ, જે હવે ડિફોલ્ટ (Default) છે, તેમાં નીચા ટેક્સ રેટ્સ (Tax Rates) આપવામાં આવ્યા છે. પગારદાર કર્મચારીઓ માટે ₹75,000 નો ઉચ્ચ સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (Standard Deduction) ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ મોટાભાગની સામાન્ય કપાતો જેવી કે સેક્શન 80C, HRA અને હોમ લોન વ્યાજ દૂર કરવામાં આવી છે. પરિણામે, ₹20 લાખ ની કુલ આવક પર, ટેક્સપાત્ર આવક લગભગ ₹17.85 લાખ ની નજીક આવી શકે છે. જોકે, નવા રિજીમ હેઠળના નીચા દરોને કારણે, સેસ (Cess) સહિત અંદાજિત ટેક્સ લગભગ ₹1.63 લાખ સુધી પહોંચી શકે છે. આ તેને એવા લોકો માટે આકર્ષક બનાવે છે જેઓ ઓછી કપાતોનો દાવો કરે છે.
સરકાર શા માટે સરળ ટેક્સ તરફી?
સરકાર સરળ ટેક્સ માળખા તરફ આગળ વધી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય કમ્પ્લાયન્સ (Compliance) નો બોજ ઘટાડવાનો અને ખર્ચને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. GST રેશનલાઇઝેશન (GST Rationalization) જેવી વ્યાપક આર્થિક નીતિઓ સાથે સુસંગત, આ વ્યૂહરચના કરવેરા ભરવાનું સરળ બનાવીને અને સંભવિતપણે નિકાલજોગ આવક (Disposable Income) વધારીને આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવાનો પ્રયાસ છે. Union Budget 2026 માં પણ આ બાબત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
નવા રિજીમના કેટલાક ગેરફાયદા
જ્યારે નવો રિજીમ ટેક્સને સરળ બનાવે છે, ત્યારે તે સેક્શન 80C અને HRA જેવી લોકપ્રિય કપાતોને બાકાત રાખે છે. જે વ્યક્તિઓ નાણાકીય આયોજન (Financial Planning) માટે આ કપાતો પર આધાર રાખે છે, ખાસ કરીને ઘર માલિકી જેવા ખર્ચાઓ માટે, તેમના માટે આ એક ગેરલાભ છે. નવા રિજીમમાં સામાન્ય રીતે હોમ લોન વ્યાજ પર ₹2 લાખ સુધીની કપાત ઉપલબ્ધ નથી, જે લાંબા ગાળાના રોકાણ અથવા નોંધપાત્ર લોન ચુકવણી ધરાવતા મધ્યમ-આવક ધરાવતા પરિવારોને અસર કરી શકે છે. સરકાર વધુ સમાન ટેક્સ માળખા તરફ આગળ વધી રહી છે, જે સેક્શન 80C સાથે જોડાયેલા બચત સાધનોને નિરુત્સાહિત કરી શકે છે.
ટેક્સ પસંદગીઓ અને ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ
આવકવેરા કાયદો, 2025 (Income Tax Act, 2025) સ્પષ્ટતા અને વિવાદો ઘટાડવાનો હેતુ ધરાવે છે. કરદાતાઓ હજુ પણ તેમની નાણાકીય પરિસ્થિતિના આધારે જૂના અને નવા રિજીમ વચ્ચે પસંદગી કરી શકે છે. ટેક્સ રેટમાં ફેરફાર અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સતત રોકાણ સાથે, સરકારી રાજસ્વ (Fiscal Revenue) પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.
