ભારતમાં આગામી સમયમાં **$1.5 ટ્રિલિયન** ની સંપત્તિ એક પેઢીથી બીજી પેઢીમાં હસ્તાંતરિત થવા જઈ રહી છે. બિઝનેસ ફેમિલી હવે એસેટ પ્રોટેક્શન અને સક્સેસન પ્લાનિંગ માટે પ્રાઇવેટ ટ્રસ્ટ તરફ વળી રહી છે, પરંતુ તેમાં રહેલા ખર્ચ અને ટેક્સના નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
ભારતમાં અત્યારે વેલ્થ ટ્રાન્સફરનો એક મોટો તબક્કો ચાલી રહ્યો છે, જેમાં અંદાજે $1.3 ટ્રિલિયન થી $1.5 ટ્રિલિયન ની સંપત્તિ નવી પેઢીને સોંપાવાની તૈયારીમાં છે. આ મોટા ટ્રાન્સફરને સુરક્ષિત બનાવવા માટે, મોટા બિઝનેસ હાઉસ હવે જૂની પદ્ધતિઓ છોડીને ફોર્મલ 'પ્રાઇવેટ ફેમિલી ટ્રસ્ટ' બનાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને જે કંપનીઓ IPO લાવવાની તૈયારીમાં છે, તેમના માટે આ એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.\n\n### ટ્રસ્ટ કેમ જરૂરી છે?\nપ્રાઇવેટ ટ્રસ્ટ એક એવી ગવર્નન્સ સ્ટ્રક્ચર છે જ્યાં પ્રોપર્ટી કે બિઝનેસના શેર ટ્રસ્ટીના હાથમાં રહે છે, જેનો લાભ પરિવારના સભ્યોને મળે છે. આનાથી પર્સનલ વેલ્થ અને બિઝનેસ એસેટ્સ અલગ રહે છે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં ફેમિલી મેનેજમેન્ટમાં કોઈ વિવાદ થાય તો પણ કંપનીના કામકાજ પર અસર પડતી નથી.\n\n### ખર્ચ અને કાનૂની પાસાઓ\nઆ નિર્ણય માત્ર ટેક્સ બચાવવા માટે નથી, કારણ કે આમાં મોટો ખર્ચ પણ થાય છે:\n- સેટઅપ ફી: ટ્રસ્ટ બનાવવા માટે વ્યાવસાયિક ફી ₹2 લાખ થી ₹15 લાખ સુધીની હોઈ શકે છે.\n- સ્ટેમ્પ ડ્યુટી: સ્થાવર મિલકત (Immovable Assets) ને ટ્રસ્ટમાં ટ્રાન્સફર કરતી વખતે ઘણી જગ્યાએ 7% સુધીની સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ભરવી પડી શકે છે.\n\n### ટેક્સ અને ગવર્નન્સનું જોખમ\nઘણા લોકો માને છે કે ટ્રસ્ટ એટલે ટેક્સમાંથી મુક્તિ, પરંતુ તે સત્ય નથી. Income-tax Act, 2025 મુજબ, ખાસ કરીને ડિસ્ક્રિશનરી ટ્રસ્ટ પર મહત્તમ ટેક્સ રેટ (Maximum Marginal Rate) લાગી શકે છે. તેથી, આ કોઈ ટેક્સ સેવિંગ ટૂલ નથી, પણ ગવર્નન્સ ટૂલ છે.\n\nનિષ્ણાતોનું માનવું છે કે દરેક પરિવારને ટ્રસ્ટની જરૂર હોતી નથી. જો પરિવાર નાનો હોય, તો એક વ્યવસ્થિત 'વિલ' (Will) અને પ્રોપર નોમિનેશન પણ કામ કરી શકે છે. ટ્રસ્ટ બનાવતા પહેલા તેના વાર્ષિક મેન્ટેનન્સ અને પ્રોફેશનલ ટ્રસ્ટીની ફીનો વિચાર કરવો પણ એટલો જ અનિવાર્ય છે.