ભારતીય પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ પર જોખમનાં વાદળો છવાયેલા છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, **60%** દેવાદારો તેમની લગભગ આખી માસિક આવક EMI ભરવામાં ખર્ચી નાખે છે. એટલું જ નહીં, **40%** લોકો જૂનું દેવું ચૂકવવા માટે નવું લોન લેવા મજબૂર છે.
દેવાના ચક્રમાં ફસાયેલા પરિવારો
આજકાલના ભારતીય ઘરોમાં આર્થિક બફર (Financial Buffer) ખતમ થઈ રહ્યું છે. નવા આંકડા દર્શાવે છે કે 60% બોરોઅર્સ તેમની આખી કમાણી લોનના હપ્તા ચૂકવવામાં ખર્ચી રહ્યા છે. આનાથી સ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ છે કે નાની અમથી પણ આર્થિક ઈમરજન્સી પરિવારનું બજેટ ખોરવી નાખે છે.
નવું દેવું ચૂકવવા માટે લોન!
પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે લગભગ 40% લોકો તેમના જૂના EMI ભરવા માટે નવું ક્રેડિટ કાર્ડ કે નવી લોનનો સહારો લઈ રહ્યા છે. જેને 'રીવોલ્વિંગ ક્રેડિટ ટ્રેપ' કહેવામાં આવે છે, જેના કારણે વ્યાજનું ભારણ સતત વધતું જાય છે. ખાસ કરીને તહેવારોની સિઝનમાં 'Buy Now, Pay Later' જેવી સ્કીમો સામાન્ય લોકોની કમર તોડી રહી છે.
દેવાનું મુખ્ય કારણ શું?
આ દેવું કોઈ લક્ઝરી પાછળ નથી, પણ જરૂરિયાતો પાછળ છે:
- 26% કેસ મેડિકલ અને હેલ્થ ઈમરજન્સીના છે.
- 22% ખર્ચ લગ્ન અને શિક્ષણ પાછળ થાય છે.
- 18% કેસ બિઝનેસમાં નુકસાન અથવા નોકરી છૂટી જવાના છે.
આ સ્થિતિ ત્યારે વધુ કપરી બને છે જ્યારે આવકમાં અસ્થિરતા આવે છે. 31% કિસ્સાઓમાં નોકરી ગુમાવવી અથવા પગારમાં ઘટાડો થવો તે EMI ન ભરી શકવાનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે. જ્યારે 28% લોકોનું માનવું છે કે તેમનો Debt-to-Income રેશિયો ખૂબ જ ઊંચો હોવાથી તેઓ નિયમિત હપ્તા ભરી શકતા નથી.
કેવી રીતે બચવું?
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે નવી લોન લેતા પહેલા તમારા કેશ ફ્લોનું ઓડિટ કરવું અત્યંત જરૂરી છે. દેવાની જાળમાંથી બહાર નીકળવા માટે બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવો અને ઈમરજન્સી ફંડ બનાવવું એ જ હવે એકમાત્ર રસ્તો છે.