વ્યાજ દરમાં વધારાને કારણે હોમ લોન લેનારાઓ માટે મોટી મૂંઝવણ સર્જાઈ છે. હવે તમારી પાસે બે જ વિકલ્પ છે: કાં તો માસિક EMI વધારવી અથવા લોનનો સમયગાળો લંબાવવો. આ નિર્ણય તમારા લાંબા ગાળાના આર્થિક સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ભારતમાં મોટાભાગની ફ્લોટિંગ-રેટ હોમ લોન External Benchmark Lending Rate (EBLR) સાથે જોડાયેલી હોય છે, જે સીધી રીતે RBI ના રેપો રેટ પર આધાર રાખે છે. જ્યારે રેપો રેટમાં વધારો થાય છે, ત્યારે બેંકો તેનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખે છે, પરિણામે જૂના લોનધારકો માટે વ્યાજ દર તુરંત વધી જાય છે.
મેથેમેટિકલ ટ્રિક: સમયગાળો કે EMI?
લોનનો સમયગાળો લંબાવવો એ ઘરના બજેટ માટે તાત્કાલિક રાહત તો આપે છે, પણ તે મોંઘી સાબિત થાય છે. હોમ લોન reducing-balance પદ્ધતિ પર કામ કરતી હોવાથી, સમયગાળો વધારતા વ્યાજની ગણતરી લાંબા સમય સુધી ચાલે છે. ઘણીવાર તો માત્ર થોડા વર્ષો વધારવાથી તમારે મૂળ રકમ કરતા પણ વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.
બીજી તરફ, EMI વધારવી એ લોન ઝડપથી પૂરી કરવા માટેનું આક્રમક પગલું છે. ઊંચી EMI ચૂકવવાથી મુદ્દલ (Principal) ઝડપથી ઘટે છે, જેનાથી સમગ્ર લોન દરમિયાન તમારે લાખો રૂપિયાનું વ્યાજ બચાવી શકો છો. જોકે, આ માટે તમારા ઘરેલુ બજેટમાં સ્થિરતા હોવી જરૂરી છે.
ત્રીજો વિકલ્પ: પાર્શિયલ પ્રી-પેમેન્ટ (Partial Prepayment)
ઘણા હોશિયાર રોકાણકારો હવે ત્રીજા વિકલ્પ તરીકે પાર્શિયલ પ્રી-પેમેન્ટ પસંદ કરે છે. દર મહિને વધારાનો બોજ લેવાને બદલે, જ્યારે તમારી પાસે સરપ્લસ ફંડ (જેમ કે બોનસ કે ટેક્સ રિફંડ) આવે ત્યારે લોનના મુદ્દલમાં સીધો જ વધારાનો હપ્તો ભરી દો. આનાથી લોનનો સમયગાળો પણ ઘટશે અને વ્યાજમાં પણ મોટો ફાયદો થશે.
નિર્ણય તમારા જીવનના તબક્કા અને આવક પર નિર્ભર છે. જો તમે યુવાન હોવ, તો EMI વધારવી વધુ હિતાવહ છે. પરંતુ જો તમે નિવૃત્તિની નજીક હોવ, તો કેશ ફ્લો સાચવવા માટે થોડો સમયગાળો લંબાવવો યોગ્ય ગણી શકાય. સૌથી મહત્વનું એ છે કે તમારી લોનને 'સ્ટેટિક' ન માનો, દર વર્ષે વ્યાજ ચક્ર અને લોન બેલેન્સનું મૂલ્યાંકન કરતા રહો.