ભારતના Gen Z માં 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) સ્કીમનો વધતો ક્રેઝ તેમની લાંબાગાળાની સંપત્તિ નિર્માણની પ્રક્રિયાને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો છે. ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરતા મોજશોખ પાછળ ખર્ચવાનું વલણ નાણાકીય અસ્થિરતા નોતરી શકે છે.
ડિજિટલ ક્રેડિટ સુવિધાઓને કારણે આજના યુવાનો માટે બચતની આદત પાડ્યા વગર જ જીવનશૈલીના ખર્ચાઓ પૂરા કરવા ખૂબ સરળ બની ગયા છે. ભારતીય શેરબજારમાં રિટેલ પાર્ટિસિપેશન ભલે રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું હોય, પરંતુ Gen Z નું વધતું દેવું ચિંતાનો વિષય છે. 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) પ્લેટફોર્મ્સ ઉપલબ્ધ આવકનો ભ્રમ ઉભો કરે છે, જેના કારણે ઘણા લોકો મોજશોખ માટે ઊંચા વ્યાજ દરે લોન લેવાનું પસંદ કરે છે.
દેવાનું મોટું જોખમ
એક્સપર્ટ્સ માને છે કે પ્રોડક્ટની કિંમત કરતાં તેના પર ચૂકવવામાં આવતું વ્યાજ લાંબાગાળે વધુ નુકસાનકારક છે. ક્રેડિટ કાર્ડ કે BNPL બાકી લેણાં પરનું વ્યાજ ઇક્વિટી માર્કેટના સરેરાશ રિટર્ન કરતા ઘણું વધારે હોય છે. આર્થિક દબાણ આવતા જ યુવા રોકાણકારો સૌથી પહેલા પોતાની SIP બંધ કરવાનું કે તેમાં કાપ મૂકવાનું નક્કી કરે છે, જે તેમની લાંબાગાળાની સંપત્તિ પર સીધી અસર કરે છે.
રોકાણની ગુણવત્તા પર અસર
બજાર માટે જોખમ એ છે કે રોકાણકારો ઘણીવાર જરૂરિયાતના સમયે ઇમરજન્સી ફંડ વાપરવાને બદલે પોતાના રોકાણ પોર્ટફોલિયોને તોડી નાખે છે. કમ્પાઉન્ડિંગની શક્તિનો લાભ લેવા માટે SIP ચાલુ રાખવી અનિવાર્ય છે.
આર્થિક શિસ્ત કેવી રીતે જાળવવી?
- Debt-to-Income Ratio: તમારું દેવું તમારી આવકના પ્રમાણમાં હંમેશા ઓછું રાખો.
- પ્રાથમિકતા નક્કી કરો: જીવનશૈલીના ખર્ચ પહેલા બચત અને રોકાણ (SIP) ને પ્રાથમિકતા આપો.
- ઇમરજન્સી ફંડ: દેવાની ચુકવણી માટે રોકાણ વેચવાને બદલે અલગ ઇમરજન્સી ફંડ રાખો.
યાદ રાખો, શેરબજારમાં સંપત્તિ રાતોરાત નથી બનતી, તેના માટે શિસ્તબદ્ધ રોકાણ અને લાંબાગાળાનો અભિગમ ખૂબ જરૂરી છે.