જો તમે વિદેશમાં રહેતા તમારા બાળકો માટે પ્રોપર્ટી ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો RBI ની Liberalised Remittance Scheme (LRS) સમજવી અનિવાર્ય છે. વાર્ષિક **$2,50,000** ની લિમિટ અને **20%** TCS ના નિયમો જાણવા ખૂબ જ જરૂરી છે.
ઘણા ભારતીય વાલીઓ વિદેશમાં ભણતા કે નોકરી કરતા પોતાના બાળકોને સ્થાયી કરવા માટે ત્યાં પ્રોપર્ટી ખરીદવાનું આયોજન કરતા હોય છે. જો કે, આ પ્રક્રિયામાં RBI ના કડક નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે, અન્યથા તમારે દંડ કે કાનૂની મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
LRS લિમિટ અને સંયુક્ત રોકાણ
RBI ની LRS સ્કીમ હેઠળ, કોઈપણ ભારતીય નાગરિક દર વર્ષે કેપિટલ એકાઉન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે મહત્તમ $2,50,000 વિદેશ મોકલી શકે છે. અહીં મહત્વની વાત એ છે કે આ મર્યાદા પ્રતિ વ્યક્તિ દીઠ છે, પરિવાર દીઠ નહીં. જો પ્રોપર્ટી માત્ર બાળકના નામે હોય, તો વાલીઓ પોતાના હિસ્સાના પૈસા ભેગા કરી શકતા નથી. જો વાલીઓ અને બાળક સંયુક્ત માલિક (Joint Owner) હોય, તો જ ફંડ પૂલિંગની મંજૂરી મળે છે.
20% TCS નો મોટો ફટકો
વિદેશી પ્રોપર્ટી ખરીદવા માટે જ્યારે તમે રકમ મોકલો છો, ત્યારે ₹10 લાખથી વધુના ટ્રાન્સફર પર 20% ના દરે Tax Collected at Source (TCS) લાગુ પડે છે. જોકે આ ટેક્સ તમે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન વખતે એડજસ્ટ કરી શકો છો, પરંતુ ટ્રાન્સફર કરતી વખતે તમારે 20% વધારાની રોકડ હાથ પર રાખવી પડશે, જે તમારી લિક્વિડિટી પર સીધી અસર કરે છે.
ટેક્સ રિપોર્ટિંગ અને કાયદાકીય પાલન
પ્રોપર્ટી ખરીદ્યા બાદ તેને ભારતીય ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં 'Schedule FA' (Foreign Assets) હેઠળ જાહેર કરવી ફરજિયાત છે. જો તમે આ વિગતો છુપાવો છો, તો 'Black Money Act' હેઠળ ભારે દંડ થઈ શકે છે. યાદ રાખો કે RBI દ્વારા પૈસા મોકલવાની મંજૂરી મળી ગઈ એટલે તમારી જવાબદારી પૂરી થતી નથી, ટેક્સ ડિસ્ક્લોઝર કરવું એ અલગ અને મહત્વની પ્રક્રિયા છે.
ખાસ સલાહ
ચલણના ભાવમાં થતા ફેરફાર (Currency Fluctuation) પણ પ્રોપર્ટીની કુલ કિંમત પર અસર કરી શકે છે. કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા તમારા ઓથોરાઈઝ્ડ ડીલર બેંકનો સંપર્ક કરો અને FEMA ગાઈડલાઈન્સ મુજબ તમામ દસ્તાવેજો વ્યવસ્થિત સાચવી રાખો.