તહેવારોની સીઝનમાં મળતી 'No-Cost EMI' અને BNPL સ્કીમ્સ ઘણીવાર મોંઘી સાબિત થાય છે. પ્રોસેસિંગ ફી અને કેશ ડિસ્કાઉન્ટ જતું કરવાને કારણે તમારે વસ્તુની મૂળ કિંમત કરતા વધુ ચૂકવવું પડી શકે છે.
તહેવારોના સમયે રિટેલર્સ ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે 'No-Cost EMI' અને 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) જેવી સુવિધાઓનો મારો ચલાવે છે. આ સ્કીમ જોવામાં સરળ લાગે છે, પરંતુ તેના લેયર્ડ ફી સ્ટ્રક્ચરને કારણે વસ્તુની અંતિમ કિંમત ઘણી વધી જાય છે.
No-Cost EMI કેવી રીતે કામ કરે છે?
ઘણીવાર જ્યારે તમે 'No-Cost EMI' પસંદ કરો છો, ત્યારે તે વસ્તુ પર મળતું 5% કે તેથી વધુનું કેશ ડિસ્કાઉન્ટ તમને મળતું નથી. વાસ્તવમાં, તમે જે વ્યાજ નથી ચૂકવતા, તે તમારા ડિસ્કાઉન્ટના સ્વરૂપમાં પહેલેથી જ કપાઈ જાય છે. તેથી, ખરીદી કરતા પહેલા EMI પ્લાનની કુલ ચૂકવવાપાત્ર રકમની સરખામણી upfront પેમેન્ટ સાથે કરવી ખૂબ જરૂરી છે.
પ્રોસેસિંગ ફી અને ટેક્સનો માર
માત્ર વ્યાજ જ નહીં, પણ બેંકો અને NBFCs આ EMI કન્વર્ઝન માટે પ્રોસેસિંગ ફી લે છે. આ ફી પર સરકાર 18% GST વસૂલે છે. પરિણામે, 'ઝીરો વ્યાજ' હોવા છતાં, કુલ ખર્ચ પ્રોડક્ટની અસલી કિંમત કરતા વધી જાય છે.
ક્રેડિટ સ્કોર પર અસર
BNPL સેવાઓ પણ એક પ્રકારની ડિજિટલ લોન જ છે. જો તમે સમયસર પેમેન્ટ ન કરો, તો ભારે પેનલ્ટી લાગે છે. ઉપરાંત, ફેસ્ટિવ સીઝનમાં ઘણી બધી BNPL લાઈન લેવાથી તમારા CIBIL રિપોર્ટ પર વારંવાર 'Hard Inquiry' નોંધાય છે, જે ભવિષ્યમાં હોમ લોન કે કાર લોન મેળવતી વખતે તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
બજેટનું આયોજન
નાની-નાની EMI ભેગી થઈને મહિનાના ઘરના બજેટ પર મોટું દબાણ ઉભું કરે છે. તેથી, હંમેશા માસિક હપ્તાને જોવાને બદલે, તમામ ચાર્જિસ અને ટેક્સ ગણીને 'Total Repayment' કેટલું થશે તે ગણ્યા પછી જ નિર્ણય લેવો હિતાવહ છે.