ફેસ્ટિવ સીઝનમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ ફ્રોડનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. માત્ર શોપિંગના પૈસા જ નહીં, પણ તમારા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એપ સાથે જોડાયેલા બેંક એકાઉન્ટ્સને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ ખાસ વાતો જાણવી જરૂરી છે.
ભારતમાં તહેવારોની સિઝનમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળે છે. જ્યારે ગ્રાહકો ડિસ્કાઉન્ટની પાછળ દોડે છે, ત્યારે સાયબર ગુનેગારો પણ સક્રિય થઈ જાય છે. રોકાણકારો માટે જોખમ માત્ર એક શોપિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન પૂરતું મર્યાદિત નથી, કારણ કે ટ્રેડિંગ અને ડિમેટ એકાઉન્ટ્સ સાથે લિંક કરેલા મુખ્ય બેંક એકાઉન્ટ્સ પણ જોખમમાં આવી શકે છે.\n\n### ફાયનાન્શિયલ એકાઉન્ટ્સની સુરક્ષા\n\nઘણા રિટેલ ઇન્વેસ્ટર્સ તેમના મુખ્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટને ઘણી બધી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એપ્સ સાથે જોડે છે. જો ફેસ્ટિવ રશ દરમિયાન ફિશિંગ લિંક દ્વારા કોઈ હેકર તમારા ક્રેડેન્શિયલ્સ ચોરી લે, તો તમારી આખી બચત જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. ખાસ કરીને પ્રમોશનલ ઈમેલ કે સોશિયલ મીડિયા પર મળતી લિંક્સ પર ક્લિક કરવાથી બચવું જોઈએ, કારણ કે તે તમારી વિગતો ચોરવા માટે બનાવવામાં આવેલી હોઈ શકે છે.\n\n### પેમેન્ટના જોખમોને સમજો\n\nડિજિટલ પેમેન્ટમાં સૌથી મોટી છેતરપિંડી ત્યારે થાય છે જ્યારે તમને 'પૈસા મેળવવા' માટે UPI PIN નાખવાનું કહેવામાં આવે. યાદ રાખો, UPI PIN ફક્ત પૈસા ચૂકવવા માટે હોય છે, મેળવવા માટે નહીં. શોપિંગ કરતી વખતે હંમેશા 'ટોકનાઇઝેશન' (Tokenization) જેવી સુવિધાનો ઉપયોગ કરો, જેથી તમારો કાર્ડ નંબર મર્ચન્ટ પાસે સ્ટોર ન થાય.\n\n### વેબસાઇટની વિશ્વસનીયતા કેવી રીતે તપાસવી?\n\nકોઈપણ વેબસાઇટ પર 'https' કે લોક આઈકન હોય એટલે તે સુરક્ષિત જ છે તેવું માની લેવું ભૂલભરેલું છે. પેમેન્ટ કરતા પહેલા હંમેશા ઓફિશિયલ એપ પર જઈને અથવા બ્રાઉઝરમાં જાતે વેબસાઇટનું નામ ટાઈપ કરીને જ વ્યવહાર કરવો હિતાવહ છે.\n\n### તાત્કાલિક શું પગલાં લેવા?\n\nકોઈપણ બેંક કે પેમેન્ટ ગેટવે તમને ક્યારેય ફોન કે મેસેજ કરીને OTP, PIN કે પાસવર્ડ નહીં પૂછે. જો તમારી સાથે કોઈ છેતરપિંડી થાય, તો તરત જ બેંકનો સંપર્ક કરી એકાઉન્ટ ફ્રીઝ કરાવો. આ સાથે જ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કોલ કરો અથવા સરકારી સાયબર પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવો. જેટલી ઝડપથી તમે રિપોર્ટ કરશો, તેટલી જ ઝડપથી તમારા પૈસા બચવાની શક્યતા રહેશે.