જે કરદાતાઓ પાસે વિદેશી સંપત્તિની વિગતો છુપાયેલી છે, તેમણે હવે **31 ડિસેમ્બર, 2026** સુધીમાં નક્કી કરવું પડશે કે તેઓ નવી FAST-DS 2026 સ્કીમ પસંદ કરશે કે જૂની ITR-U રીત. એક તરફ કાયદાકીય સુરક્ષા છે, તો બીજી તરફ ટેક્સમાં બચતની તક. ચાલો સમજીએ આ બંને વચ્ચેનો તફાવત.
16 ઓગસ્ટ, 2026 થી શરૂ થયેલી Foreign Assets of Small Taxpayers–Disclosure Scheme (FAST-DS) હવે ભારતીય કરદાતાઓ માટે એક મોટો વિકલ્પ બની છે. આ સ્કીમ 31 ડિસેમ્બર, 2026 સુધી ચાલવાની છે, જે જૂની વિદેશી આવક કે સંપત્તિ જાહેર કરવાની તક આપે છે.
FAST-DS 2026: કાયદાકીય સુરક્ષાનો કવચ
આ સ્કીમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય જોખમ ઘટાડવાનો છે. સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે Black Money Act (BMA) હેઠળ પ્રોસિક્યુશન અને પેનલ્ટી સામે કાયદાકીય ઇમ્યુનિટી આપે છે.
સ્કીમના બે મુખ્ય ભાગ છે:
- કેટેગરી A: જે સંપત્તિ કે આવક પહેલા ટેક્સમાં નથી દર્શાવી, તેના પર 60% નો લેવી (30% ટેક્સ + 30% પેનલ્ટી) લાગે છે, જે ₹1 કરોડ સુધીની રકમ પર લાગુ છે.
- કેટેગરી B: જે સંપત્તિ નોન-રેસિડેન્ટ તરીકે મેળવી હોય, તેના માટે ₹5 કરોડ સુધીની મર્યાદામાં માત્ર ₹1 લાખ ની ફી ભરવાની રહે છે. તમામ સંપત્તિનું વેલ્યુએશન 31 માર્ચ, 2026 મુજબ ગણવામાં આવશે.
ITR-U: શું તે સસ્તો વિકલ્પ છે?
ઘણા લોકો માટે Updated Return (ITR-U) એ ટેક્સ ભૂલો સુધારવાનો પરંપરાગત રસ્તો છે. ITR-U માં તમારે બાકી ટેક્સ અને વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, જો તમે વિદેશમાં પહેલેથી ટેક્સ ભરેલો હોય, તો Foreign Tax Credit (FTC) નો લાભ લઈ શકાય છે, જે તમારા કુલ ટેક્સના બોજને FAST-DS ના 60% ના ફ્લેટ રેટ કરતા ઘણો ઓછો કરી શકે છે.
કયું જોખમ વધારે છે?
સૌથી મહત્વનો તફાવત સુરક્ષાનો છે. ITR-U ફાઇલ કરવાથી તમને BMA હેઠળ સુરક્ષા મળતી નથી. જો આવકવેરા વિભાગ તેને 'અજાહેર વિદેશી સંપત્તિ' ગણાવે, તો ભવિષ્યમાં ભારે પેનલ્ટી કે કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, FAST-DS માં કડક શરતો છે. જો તમારી સંપત્તિ નિર્ધારિત મર્યાદા (જેમ કે કેટેગરી A માટે ₹1 કરોડ) કરતા વધી જાય, તો આ સ્કીમનો લાભ નહીં મળે. આથી, કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા તમારા ટેક્સ સલાહકાર પાસે ચોક્કસ ગણતરી કરાવી લેવી અને તમારી સંપત્તિ આ સ્કીમમાં બેસે છે કે નહીં, તેની ખાતરી કરી લેવી હિતાવહ છે.