ઘણા રોકાણકારો માને છે કે મોટું ફંડ હોય તો જ ફાઈનાન્શિયલ એડવાઈઝરની જરૂર પડે છે. પણ સત્ય એ છે કે તમારા એસેટ્સની જટિલતા અને ટેક્સ પ્લાનિંગના આધારે સલાહકારની પસંદગી કરવી જોઈએ.
ઘણા ભારતીય રોકાણકારો એવી ભૂલ કરે છે કે પ્રોફેશનલ ફાઈનાન્શિયલ સલાહ માત્ર અમીરો માટે છે. તેઓ પોતાના નાણાકીય માળખાને ત્યારે જ સમજવાનો પ્રયત્ન કરે છે જ્યારે બહુ મોટું ફંડ ભેગું થઈ જાય. પરંતુ, હકીકત એ છે કે એડવાઈઝરની જરૂરિયાત પોર્ટફોલિયોના કદ કરતા તેના 'કોમ્પ્લેક્સિટી' લેવલ પર વધુ આધાર રાખે છે.
જો તમારું પોર્ટફોલિયો ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ કે સિમ્પલ સેવિંગ્સ સુધી મર્યાદિત હોય, તો કદાચ તમારે ખાસ મેનેજમેન્ટની જરૂર નથી. પરંતુ, જો તમારું રોકાણ ડાયરેક્ટ સ્ટોક્સ, રિયલ એસ્ટેટ, ઈન્સ્યોરન્સ પ્રોડક્ટ્સ અને વિવિધ ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં ફેલાયેલું હોય, તો તે જટિલ બની શકે છે. જ્યારે તમે તમારા રોકાણનો ટેક્સ ઇમ્પેક્ટ કે એક્ઝિટ સ્ટ્રેટેજી સ્પષ્ટ ન કહી શકો, ત્યારે ખોટા નિર્ણયો લેવાનું જોખમ વધી જાય છે.
SEBI રજિસ્ટ્રેશન તપાસવું કેમ અનિવાર્ય છે?
કોઈપણ સલાહકારને રાખતા પહેલા તેમની SEBI પાસે નોંધણી તપાસવી સૌથી મહત્વનું છે. ભારતમાં 'SEBI રજિસ્ટર્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઈઝર' અને સામાન્ય 'પ્રોડક્ટ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર' વચ્ચે મોટો કાયદાકીય તફાવત છે. રજિસ્ટર્ડ એડવાઈઝરને તમારી હિતમાં કામ કરવાની કાયદાકીય ફરજ હોય છે, જ્યારે પ્રોડક્ટ વેચનાર ઘણીવાર કમિશન માટે કામ કરતા હોય છે.
સાવધાન રહેવા માટેના સંકેતો
કોઈપણ સાથે જોડાતા પહેલા તેમની ફી સ્ટ્રક્ચર અને કામ કરવાની પદ્ધતિ વિશે સ્પષ્ટતા લો. જો કોઈ એડવાઈઝર ગેરંટીડ રિટર્નનું વચન આપે અથવા તમને વિચાર્યા વગર તાત્કાલિક રોકાણ કરવાનું દબાણ કરે, તો સમજી લેવું કે આ લાલ ઝંડી (Red Flag) છે. હંમેશા લેખિત કરાર (Written Agreement) માગો જેમાં પોર્ટફોલિયો રિવ્યૂ અને ટેક્સ પ્લાનિંગ જેવી બાબતોનો ઉલ્લેખ હોય. અંતે, કોઈ પણ કરાર પર સહી કરતા પહેલા SEBI ની વેબસાઈટ પર તેમના ક્રેડેન્શિયલ્સ ચોક્કસ ચકાસો.