ઘણા રિટેલ ટ્રેડર્સ F&O માં થયેલા નુકસાનને ભરપાઈ કરવા માટે ઉછીના નાણાંનો ઉપયોગ કરીને દેવાના જાળમાં ફસાય છે. આનાથી બચવા માટે તરત જ સટોડિયા પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરી, જરૂરી ખર્ચાઓ પર ધ્યાન આપી અને લેણદારો સાથે વાતચીત કરવી અનિવાર્ય છે.
શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ માટે ઉછીના નાણાંનો ઉપયોગ કરવો એ ખૂબ જ મોટું જોખમ છે. જ્યારે રોકાણકારો Futures and Options (F&O) માં થયેલું નુકસાન ભરપાઈ કરવા માટે પર્સનલ લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે તેઓ 'રિવિન્જ ટ્રેડિંગ' (Revenge Trading) ના ખતરનાક ચક્રમાં ફસાય છે. ઝડપથી નુકસાન રિકવર કરવાની ઈચ્છા વધુ મોટું દેવું અને ભારે માનસિક તણાવ નોતરે છે.
ટ્રેડિંગ લોસની વાસ્તવિકતા
SEBI ના તાજેતરના ડેટા મુજબ, F&O માર્કેટમાં મોટાભાગના વ્યક્તિગત ટ્રેડર્સ પ્રોફિટ કરી શકતા નથી. જ્યારે તમારી પોતાની મૂડી જાય છે ત્યારે તે એક ઘટના છે, પરંતુ જ્યારે તે લોનના પૈસા હોય છે, ત્યારે તે વ્યાજ સાથેનું એક કાયમી દેવું બની જાય છે. અહીં એક મોટી ભૂલ એ થાય છે કે ટ્રેડર અનિશ્ચિત માર્કેટ રિટર્ન દ્વારા નિશ્ચિત અને ઉચ્ચ વ્યાજવાળી જવાબદારીઓ ચૂકવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
ઉછીની મૂડી કેમ ખતરનાક છે?
ક્રેડિટ કાર્ડ કે પર્સનલ લોન પર 15% થી 35% જેટલું ઊંચું વ્યાજ હોય છે. આટલું વ્યાજ ચૂકવવા માટે તમારે દર મહિને બજારમાંથી એટલું ઊંચું રિટર્ન મેળવવું પડે, જે વ્યવહારુ રીતે લાંબા ગાળે ટકાવી રાખવું અશક્ય છે. બજારને તમારા EMI ની ચિંતા નથી હોતી, એટલે ઉછીના નાણાંથી ટ્રેડિંગ કરવું એ જીવનનિર્વાહના ખર્ચ સાથે જુગાર રમવા જેવું છે.
આર્થિક રિકવરી માટેના પગલાં
રિકવરીની શરૂઆત તમારી જવાબદારીઓના પ્રમાણિક આકલનથી થાય છે. દરેક દેવું, તેનો વ્યાજ દર અને કુલ બોજની નોંધ કરો. લેણદારોથી શરમ અનુભવીને દૂર રહેવાને બદલે તેમની સાથે વાતચીત કરો અને પેમેન્ટ પ્લાન રિસ્ટ્રક્ચર કરવા વિનંતી કરો. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, તાત્કાલિક તમામ સ્પેક્યુલેટિવ ટ્રેડિંગ બંધ કરી દો. 'માત્ર એક વધુ ટ્રેડ' થી બધું ઠીક થઈ જશે એવો ભ્રમ રાખવો એ રિકવરીમાં સૌથી મોટો અવરોધ છે. તમારો ધ્યેય બજારમાંથી નુકસાન ભરપાઈ કરવાનો નહીં, પણ નાણાકીય સ્થિરતા પાછી મેળવવાનો હોવો જોઈએ.