ભારતના શહેરી વિસ્તારોમાં FIRE (Financial Independence, Retire Early) મૂવમેન્ટનો ક્રેઝ વધ્યો છે, પરંતુ એક ચોંકાવનારો રિપોર્ટ સામે આવ્યો છે કે લોકોએ તેમના ટાર્ગેટ ફંડના માત્ર **28%** જ બચત કરી છે.
નિવૃત્તિનું સપનું અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનું અંતર
ભારતના શહેરી વિસ્તારોમાં કામ કરતા અંદાજે 70% લોકો પરંપરાગત ઉંમર પહેલા નિવૃત્ત થવા માંગે છે. પરંતુ ડેટા દર્શાવે છે કે તેઓએ તેમના જીવનનિર્વાહ માટે જરૂરી મૂડીના માત્ર 28% જ જમા કર્યા છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે નિવૃત્તિની ઈચ્છા તો મોટી છે, પણ તેની પાછળનું આયોજન ઘણું પાછળ છે.
મોંઘવારીનો માર અને ઘટતો વિશ્વાસ
મોંઘવારીએ બચતનું ગણિત બગાડી નાખ્યું છે. અગાઉ જે ₹1 કરોડનું કોર્પસ નિવૃત્તિ માટે પૂરતું માનવામાં આવતું હતું, તે હવે ઓછું પડી રહ્યું છે. 2025માં 77% લોકો માનતા હતા કે આ રકમ પૂરતી છે, જે 2026માં ઘટીને 70% પર આવી ગઈ છે. જેમ-જેમ જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે, તેમ-તેમ જૂના નાણાકીય લક્ષ્યાંકો અવાસ્તવિક બની રહ્યા છે.
નાણાકીય અસલામતીનું જોખમ
આંકડાઓ ડરામણા છે: ભલે 61% લોકો એવું કહેતા હોય કે તેમને ખબર છે કે નિવૃત્તિ માટે કેટલી રકમ જોઈએ, પરંતુ માત્ર 11% લોકો જ માને છે કે તેમની પાસે આજીવન ચાલે તેવી બચત છે. જોખમ એ વાતનું છે કે 39% લોકો એવું માને છે કે નિવૃત્તિના 5 વર્ષમાં જ તેમની બચત ખતમ થઈ જશે.
હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સનો અભાવ
નિવૃત્તિ આયોજનમાં સૌથી મોટી ભૂલ મેડિકલ પ્રોટેક્શનને અવગણવાની છે. લોકો માને છે કે તેઓ સ્વસ્થ રહેશે, પરંતુ હકીકત એ છે કે માત્ર 50% લોકો પાસે જ પૂરતો હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ છે. કોઈ પણ મોટી મેડિકલ ઈમરજન્સી જીવનભરની કમાણી એક ઝાટકે ખતમ કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ: આ અંતરને ભરવા માટે માત્ર લક્ષ્ય નક્કી કરવું પૂરતું નથી, પરંતુ ફુગાવાને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય એસેટ એલોકેશન (Asset Allocation) અને વ્યાપક હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ લેવું અનિવાર્ય છે.