વર્ષ **2026** ના એક નવા સર્વે મુજબ, ભારતના અડધાથી વધુ રોકાણકારો ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) સિવાયના વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. મોંઘવારીને હરાવવા માટે લોકો હવે Peer-to-Peer (P2P) લેન્ડિંગ જેવા હાઈ-યીલ્ડ સાધનોમાં રસ દાખવી રહ્યા છે.
વર્ષ 2026 માં 10,000 રોકાણકારો પર કરવામાં આવેલા સર્વેમાં ભારતીય પર્સનલ ફાઈનાન્સના ટ્રેન્ડમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. આ મુજબ 52% રોકાણકારો હવે માત્ર પરંપરાગત ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે અન્ય ઇન્વેસ્ટમેન્ટ વિકલ્પો પસંદ કરી રહ્યા છે. આ ફેરફારનું મુખ્ય કારણ મોંઘવારીને ટક્કર આપવી અને ટેક્સની અસર ઘટાડવાનો પ્રયાસ છે.\n\n### વધુ વળતરની શોધ\n\nપરંપરાગત રીતે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ ભારતીયો માટે સુરક્ષાનું પ્રતીક રહી છે. જો કે, આજના સમયમાં નાણાકીય સાક્ષરતા વધતા લોકો વધુ સારા વળતર તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં P2P લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ્સ ખૂબ લોકપ્રિય બન્યા છે. અહીં વ્યક્તિ સીધી રીતે અન્યને લોન આપી શકે છે, જેમાં બેંક કરતા વધુ વ્યાજ મળે છે, પરંતુ સાથે સાથે તેમાં સુરક્ષિત વળતરની કોઈ ગેરંટી નથી.\n\n### જોખમ અને સુરક્ષાની સરખામણી\n\nબેંક FD માં DICGC દ્વારા ₹5 લાખ સુધીની વીમા સુરક્ષા મળે છે, જે P2P લેન્ડિંગમાં મળતી નથી. અહીં મુખ્ય જોખમ 'ક્રેડિટ રિસ્ક' છે, એટલે કે જેને તમે પૈસા ઉધાર આપ્યા છે તે લોન પાછી ન પણ ચૂકવે. સર્વે મુજબ, 35% રોકાણકારો તેને એક વધારાના સાધન તરીકે જુએ છે, જ્યારે 13% લોકો હજુ પણ જોખમ ટાળવા માટે માત્ર બેંક FD માં જ રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે.\n\n### રેગ્યુલેટરી અને ભૌગોલિક સ્થિતિ\n\nરસપ્રદ વાત એ છે કે, આ બદલાવ માત્ર મોટા શહેરો પૂરતો સીમિત નથી. પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફાય કરનારાઓમાં 62% લોકો ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોના છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, Reserve Bank of India (RBI) આ પ્લેટફોર્મ્સને NBFC-P2P તરીકે રેગ્યુલેટ કરે છે, જેથી રોકાણકારોએ નિયમો અને પ્લેટફોર્મની પારદર્શિતા પર ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.