ઘણી કંપનીઓ ટેકનિકલ સ્ટાફને યોગ્ય લીડરશીપ સ્કિલ્સ વગર જ મેનેજમેન્ટમાં પ્રમોટ કરી દે છે, જે ભવિષ્યમાં કંપનીના પરફોર્મન્સ અને પ્રોડક્ટિવિટી પર માઠી અસર કરી શકે છે.
કોર્પોરેટ જગતમાં સામાન્ય રીતે રોકાણકારો કંપનીના રેવન્યુ ગ્રોથ, પ્રોફિટ માર્જિન અને ડેટ (Debt) પર ધ્યાન આપે છે. પરંતુ, શેરધારકોની વેલ્યુ માટે સૌથી મોટું જોખમ એવી બાબત છે જે બેલેન્સ શીટમાં જલ્દી દેખાતી નથી - તે છે 'લીડરશીપ કેપેબિલિટી'.
પીટર પ્રિન્સિપલ અને તેની અસર
મેનેજમેન્ટ થિયરીમાં જેને 'પીટર પ્રિન્સિપલ' કહેવામાં આવે છે, તે મુજબ કંપનીઓ ઘણીવાર ટેકનિકલ નિષ્ણાતોને મેનેજર બનાવી દે છે, પછી ભલે તેમની પાસે લોકો સાથે કામ કરવાની કે નેતૃત્વ કરવાની ક્ષમતા ન હોય. Gallup ના રિસર્ચ મુજબ, લગભગ 82% કિસ્સાઓમાં કંપનીઓ મેનેજર પસંદ કરવામાં ભૂલ કરે છે. આ આંકડો માત્ર HR નો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ તે કંપનીના બિઝનેસ એક્ઝિક્યુશનમાં રહેલું મોટું જોખમ છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
જ્યારે મેનેજમેન્ટ નબળું હોય, ત્યારે ટીમનું મનોબળ તૂટે છે અને સારા ટેલેન્ટ કંપની છોડીને જતા રહે છે. આનાથી:
- કંપનીનું ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ નોલેજ ઘટે છે.
- નવી પ્રોડક્ટ બનાવવાની ગતિ ધીમી પડે છે.
- પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂરા થતા નથી.
આ સમસ્યાઓ ભલે તુરંત આર્થિક રિપોર્ટમાં ન દેખાય, પરંતુ તે કંપનીના લાંબાગાળાના નફાને ચોક્કસપણે અસર કરે છે. વાર્ષિક રિપોર્ટ્સ (Annual Reports) તપાસતી વખતે, રોકાણકારોએ મેનેજમેન્ટમાં થતા વારંવારના ફેરફારો પર નજર રાખવી જોઈએ. જો કોઈ કંપનીમાં સતત ટોચના અધિકારીઓ બદલાતા હોય, તો તે સંકેત છે કે ત્યાંની આંતરિક પ્રમોશન સિસ્ટમ ખામીયુક્ત છે.
યાદ રાખો, ટેકનિકલ માસ્ટરી અને લીડરશીપ એ બંને અલગ વસ્તુઓ છે. જે કંપની આ બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજીને મેરિટ-આધારિત પ્રમોશન આપે છે, તે કંપનીઓ લાંબા ગાળે વધુ ટકી રહે છે અને રોકાણકારોને સારું વળતર આપે છે.