Union Cabinet એ Fast Track Special Courts (FTSCs) ને વધુ પાંચ વર્ષ માટે લંબાવવાની મંજૂરી આપી છે. માર્ચ 2031 સુધી ચાલનારા આ પ્રોજેક્ટ માટે સરકારે **₹3,788.04 કરોડ** નું બજેટ ફાળવ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રેપ અને POCSO કેસોના ઝડપી નિકાલનો છે.
કેન્દ્રીય કેબિનેટે Fast Track Special Courts (FTSCs) માટેની સેન્ટ્રલી સ્પોન્સર્ડ સ્કીમને વધુ પાંચ વર્ષ માટે મંજૂરી આપી દીધી છે. આ વિસ્તરણ 1 એપ્રિલ, 2026 થી 31 માર્ચ, 2031 સુધી અમલમાં રહેશે, જેનો મુખ્ય હેતુ સંવેદનશીલ ગુનાહિત કેસોમાં ન્યાય પ્રક્રિયાને ગતિ આપવાનો છે.
નાણાકીય ફાળવણી અને જોગવાઈ
આ યોજના માટે કુલ ₹3,788.04 કરોડ નું બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી કેન્દ્ર સરકાર ₹2,353.15 કરોડ નો હિસ્સો 'Nirbhaya Fund' માંથી આપશે. દેશના 29 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કુલ 850 સમર્પિત કોર્ટ કાર્યરત રહેશે. આ કોર્ટો ખાસ કરીને Protection of Children from Sexual Offences (POCSO) એક્ટ અને રેપ સંબંધિત કાયદાઓના કેસો ચલાવવા માટે જવાબદાર છે.
વ્યૂહાત્મક ઉદ્દેશ્યો
સરકારનો આ નિર્ણય લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ પડેલા કેસોના ભારણને ઘટાડવા માટેનો છે. આ સ્કીમમાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સક્રિય ભાગીદારી જરૂરી છે, જેથી જ્યુડિશિયલ ઓફિસર્સ અને પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર્સની નિમણૂક યોગ્ય રીતે થઈ શકે. આ નાણાકીય પ્રતિબદ્ધતા સાબિત કરે છે કે સરકાર ન્યાયિક માળખું સતત અને મજબૂત રાખવા માંગે છે.
પડકારો અને મોનિટરિંગ
ભલે નાણાકીય વ્યવસ્થા થઈ ગઈ હોય, પણ આ યોજનાની સફળતા રાજ્યોના અમલીકરણ પર નિર્ભર છે. સ્થાનિક સ્તરે વહીવટી સહકાર અને ન્યાયિક ક્ષમતામાં તફાવત હોવાથી, કેસોના ઝડપી નિકાલ માટે હજુ પણ ઘણા મોટા પડકારો છે. આગામી સમયમાં ફંડનો વપરાશ અને પેન્ડિંગ કેસોમાં કેટલો ઘટાડો થાય છે, તે આ યોજનાની સફળતાનું માપદંડ બનશે.