ભારતમાં સુપ્રીમ કોર્ટના મે ૨૦૨૬ના આદેશ બાદ 'Golden Hour' ટ્રોમા રિસ્પોન્સ લાગુ કરવાનો પ્રયાસ થયો છે, પરંતુ PM-RAHAT સ્કીમ હેઠળ કેશલેસ સારવાર મેળવવામાં વહીવટી અને પોલીસ વેરિફિકેશનની અડચણો મોટી સમસ્યા બની રહી છે.
મે ૨૬, ૨૦૨૬ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રોમા કેરને બંધારણની કલમ ૨૧ હેઠળ મૂળભૂત અધિકાર જાહેર કર્યો હતો. આ આદેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ૧૧૨ નેશનલ હેલ્પલાઇન, GPS સજ્જ એમ્બ્યુલન્સ અને ટ્રોમા રજિસ્ટ્રી જેવી સુવિધાઓને પ્રમાણિત કરવાનો હતો. જોકે, છ મહિના પછી પણ આ સિસ્ટમ હજુ અસંગત છે, જેમાં પોલીસ વેરિફિકેશન અને હોસ્પિટલના સંકલનનો અભાવ મુખ્ય અવરોધ છે.
PM-RAHAT અમલીકરણમાં અવરોધો
આ આખા માળખામાં PM-RAHAT સ્કીમ એક મહત્વનો ભાગ છે, જેનો હેતુ અકસ્માત પીડિતોને શરૂઆતના સાત દિવસ માટે ₹૧.૫ લાખ સુધીની કેશલેસ સારવાર આપવાનો છે. તેમ છતાં, ૨૦૨૬ના મધ્યમાં આવેલા આંકડાઓ દર્શાવે છે કે કડક નિયમો અને વહીવટી વિલંબને કારણે હજારો પીડિતો આ સુવિધાનો લાભ લેવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે.
હેલ્થકેર સેક્ટર પર અસર
આ ખામીઓ ખાનગી હોસ્પિટલો માટે પણ અનિશ્ચિતતા ઉભી કરે છે. સરકારી આદેશ મુજબ તાત્કાલિક સારવાર આપવાની જવાબદારી હોસ્પિટલોની છે, પરંતુ રીઈમ્બર્સમેન્ટ (Reimbursement)માં થતા વિલંબ અને પેમેન્ટના લાંબા સાયકલને કારણે હોસ્પિટલોનું કામકાજ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે.
સિસ્ટમિક જવાબદારી તરફ પગલાં
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર કેન્દ્રીય આદેશો પૂરતા નથી, પરંતુ જિલ્લા કક્ષાએ નક્કર આયોજનની જરૂર છે. 'Rah-Veer' ઇનિશિયેટિવ પણ જનભાગીદારીના અભાવે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. હવે ધ્યાન નેશનલ ટ્રોમા રજિસ્ટ્રીના વિકાસ પર કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે જેથી રસ્તા પર થતા અકસ્માતોમાં મૃત્યુઆંક ઘટાડી શકાય અને સમગ્ર દેશમાં એક સમાન ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ બનાવી શકાય.