છેલ્લા સપ્તાહે ભારતના ટોચના 10 સૌથી મૂલ્યવાન કંપનીઓમાંથી પાંચના માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં કુલ ₹1 લાખ કરોડનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટાડો બજારમાં વ્યાપક મંદીનું પરિણામ છે, જેમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી અનુક્રમે 0.62% અને 0.83% ઘટ્યા છે. રોકાણકારો ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાને કારણે સાવચેત જણાય રહ્યા છે.
મોટાભાગની મોટી કંપનીઓમાં વેચવાલી
છેલ્લા સપ્તાહે ભારતીય શેરબજારે સાધારણ ઘટાડો નોંધાવ્યો હતો. દેશની ટોચની 10 સૌથી મોટી કંપનીઓ પૈકી પાંચના સંયુક્ત માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં ₹1 લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડો ત્યારે આવ્યો જ્યારે BSE સેન્સેક્સ 0.62% અને NSE નિફ્ટી 0.83% ઘટ્યા, જે રોકાણકારોના મનમાં ચાલી રહેલી સાવચેતી દર્શાવે છે.
TCS અને Reliance Industries ને સૌથી વધુ નુકસાન
આ ઘટાડામાં સૌથી વધુ નુકસાન ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (TCS) ને થયું, જેના માર્કેટ કેપમાં ₹34,263.28 કરોડનો ઘટાડો થયો અને તે ₹8,53,506.85 કરોડ પર સ્થિર થયું. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પણ દબાણ હેઠળ હતી, જેનું મૂલ્યાંકન ₹31,869.13 કરોડ ઘટીને ₹17,70,056.06 કરોડ થયું. બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) ના માર્કેટ કેપમાં ₹25,891.88 કરોડનો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે ₹9,85,829.96 કરોડ થયું. HDFC બેન્ક અને ICICI બેન્કના માર્કેટ વેલ્યુએશનમાં અનુક્રમે ₹7,165.37 કરોડ અને ₹2,792.65 કરોડનો ઘટાડો નોંધાયો.
આવી મોટી કંપનીઓ ઘણીવાર સમગ્ર બજારનું સૂચક હોય છે. જ્યારે હેવીવેઇટ શેરોમાં એકસાથે વેચવાલીનું દબાણ આવે છે, ત્યારે તેનો મુખ્ય સૂચકાંકો પર મોટો પ્રભાવ પડે છે.
કેટલીક કંપનીઓએ તેજી જાળવી રાખી
જોકે મોટાભાગની મોટી કંપનીઓના મૂલ્યાંકનમાં ઘટાડો થયો હતો, તેમ છતાં બજારમાં સાર્વત્રિક મંદી નહોતી. લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (LIC) ના માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં ₹26,438.49 કરોડનો વધારો થયો. ભારતી એરટેલના મૂલ્યમાં ₹20,592.13 કરોડનો વધારો થયો, જ્યારે બજાજ ફાઇનાન્સ, લાર્સન & ટૂબ્રો અને હિન્દુસ્તાન યુનિલિવરના મૂલ્યાંકનમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી.
રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર કરતા પરિબળો
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, ઊંચા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ભારતના ઉત્પાદન અને પરિવહન ક્ષેત્રો માટે ખર્ચ વધારે છે, જે કોર્પોરેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવે છે. આ ઉપરાંત, ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતા અને વૈશ્વિક આર્થિક સંકેતોમાં મિશ્રિત પરિણામોને કારણે પ્રોફિટ-ટેકિંગ (Profit-taking) થયું છે. જ્યારે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વધે છે, ત્યારે વિદેશી અને સ્થાનિક રોકાણકારો સુરક્ષિત સંપત્તિઓ તરફ વળે છે અથવા ઇક્વિટીમાં પોતાનો હિસ્સો ઘટાડે છે.
આ વર્તમાન પરિસ્થિતિ રોકાણકારો માટે મેક્રોઇકોનોમિક ટ્રિગર્સ (Macroeconomic triggers) પર નજર રાખવાનું મહત્વ વધારે છે. આગામી સપ્તાહોમાં, વધઘટવાળા કોમોડિટી ભાવોના વાતાવરણમાં આ કંપનીઓ તેમના ઓપરેટિંગ ખર્ચનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે તે જોવું મુખ્ય રહેશે.